بررسی روشهای کنترل بیماری ویروسی پیچیدگی زرد برگ گوجه فرنگی (سرجمک) در جنوب استان کرمان

بیماری پیچیدگی زرد برگ (سرجمک) گوجه فرنگی یکی از شایع ترین بیماریهای ویروسی این محصول بویژه در جنوب استان کرمان است. این طرح تحقیقاتی مشتمل بر چهار پروژه با هدف دستیابی به راهکارهای عملی مدیریت کنترل بیماری مذکور با تاکید بر ارقام تجاری مقاوم در برابر عامل بیماری، استفاده از حشره کش های کم خطر در کنترل ناقل عامل بیماری، شناسایی و حذف میزبان های تابستان گذران عامل بیماری و تعیین مناسبترین تاریخ کاشت نشا در زمین اصلی در جنوب استان کرمان اجرا شد. نتایج نشان داد که ارقام گوجه فرنگی هرمز، هیبرید ،‮‭901‬ نامب، رها، ‮‭780112‬ ‭RFT ‬و T‮‭386‬ با کمترین میزان شدت و درصد بیماری، بعنوان مقاوم و ارقام کالجی ،‮‭56531‬ کالجی ،‮‭65921‬ چف، دلوار، هیبرید ‮‭943‬ و تارا با بیشترین میزان درصد و شدت بیماری بعنوان حساس به بیماری سرجمک گروه بندی شدند. گیاهان زراعی فلفل قرمز (تند)، فلفل دلمه ای، لوبیا چشم بلبلی، خیار و طالبی و علفهای هرز عروسک پشت پرده، پنیرک، آفتاب پرست، سلمه تره، تاجریزی و سوروف (روشیل) بعنوان میزبان های طبیعی این ویروس در جنوب استان کرمان شناسایی شدند. مقایسه کارایی محلول پاشی پودر کایولین با دو غلظت 3 و 5 درصد و حشرهصکش استامیصپراید در کاهش جمعیت سفیدبالک (ناقل عامل بیماری سرجمک) نشان داد که تیمارهای حشرهصکش استامیصپراید دارای بیشترین تاثیر بوده و تیمارهای مقادیر و دفعات تکرار کاربرد کایولین با تفاوت معنیصدار در گروه بعدی قرار گرفتند. در آزمایش تعیین مناسبترین تاریخصکشت گوجه فرنگی مشخص شد صکه تاریخ کاشت ‮‭15‬ مرداد ماه بیشترین آلودگی و تاریخ کاشت ‮‭15‬ مهرماه کمترین آلودگی به بیماری سرجمک را دارد و بین تاریخصهای کاشت اول تا سوم اختلاف آماری معنی دار وجود ندارد. در مجموع مدیریت کنترل بیماری سرجمک گوجه فرنگی در جنوب استان کرمان می تواند با انتخاب رقم مناسب، نصب توری در خزانه، کنترل حشره ناقل با استفاده از حشره کش مناسب و حذف میزبانهای تابستان گذران بخوبی انجام گیرد. کلمات کلیدی: گوجه فرنگی، مدیریت کنترل، ویروس، پیچیدگی برگ زرد