بررسی الگوی استفاده از اراضی در استان های غربی ایران

در قرن حاضر گسترش و نوع دخالت های بشری در اکوسیستم و تاثیر آن بر روی منابع طبیعی بر حسب نیازهای بسیار پیچیده او به حدی رسیده است که با هیچ یک از ادوار تاریخ گذشتهو تمدن های بشری قابل مقایسه نمی باشد. حاصل این دخالت ها و نادیده گرفتن اصول صحیح ارتباط با طبیعت، منجر به فرسایش خاک، تولید رسوب و بسیاری از بلایا شده است. امروزه فرسایش خاک به عنوان یکی از معضلات بزرگ کشورهای جهان به خصوص ایران می باشد. عوارض و خطرات ناشی از این پدیده در حوزه های آبخیز از عمده ترین مسایل و مشکلاتی است که به طور همه جانبه تعادل اکولوژیک آبخیزها را تحت تاثیر قرار داده است. هدف اصلی در انجام این تحقیق، تعیین سطح بهینه کاربری اراضی به منظور کاهش میزان فرسایش و بالا بردن درآمد ساکنین حوزه های آبخیز در دو استان کردستان و زنجان می باشد. برای این کار مدل برنامه ریزی خطی برای سه گزینه مختلف وضعیت کنونی کاربری ها با اعمال مدیریت فعلی اراضی، وضعیت کنونی کاربری ها با اعمال برخی مدیریت جدید اراضی و وضعیت استاندارد استفاده اراضی مطابق با اصول و معیارهای علمی مورد استفاده قرار گرفت. نتایج حاصل از این پژوهش نشان داد که سطوح مورد استفاده در کاربری های مختلف اراضی در وضعیت بهینه نبوده و برای داشتن حداقل فرسایش خاک و حداکثر درآمد خالص باید در آن ها تجدید نظر صورت گیرد. نتایج در استان کردستان نشان داد کهدر صورت بهینه سازی و در وضعیت استاندارد مدیریت اراضی میزان فرسایش خاک ‮‭32‬ درصد کاهش و میزان درآمد خالص ‮‭142‬ درصد افزایش می یابد.در استان زنجاننیز درصورتبهینه سازیکاربری ها دروضعیتاستاندارد مدیریت اراضی، میزان فرسایش خاک‮‭23‬درصدکاهشو میزان درآمد خالص ‮‭49‬ درصد افزایش می یابد. واژه های کلیدی:آنالیز حساسیت، برنامه ریزی خطی، بهینه سازی، کاربری اراضی، مدیریت اراضی