پایش و ارزیابی جنگل کاری های انجام شده در طرح جامع مدیریت آب و خاک البرز

امروزه سطح وسیعی از سرزمین ها با هدف جلوگیری از کاهش سطح جنگلها و تقویت پوشش گیاهی کره زمین جنگلکاری می شوند. طرح پژوهشی حاضر نیز با هدف ارزیابی فعالیتهای احیایی انجام گرفته در قالب طرح جامع مدیریت آب و خاک البرز ‭(PIU) ‬در حوزه بالادست سد ا لبرز از توابع شهرستان سوادکوه استان مازندران با آماربرداری مناطق جنگلکاری شده به اجرا درآمد. نتایج نشان داد که پس از چهار سال از عملیات جنگلکاری، مساحت عرصه های جنگلکاری دارای نهال از ‮‭185‬ به ‮‭146‬ هکتار (‮‭79‬ درصد) کاهش یافت. زنده مانی نهالهای غرس شده نیز به طور متوسط با تلفات ‮‭64‬ درصدی به ‮‭36‬ درصد نزول داشته است. از نظر انجام عملیات مراقبتی می توان این گونه گفت که در سال بعد از جنگلکاری (‮‭1389‬ و ‮‭1390‬) عملیات وجین و سله شکنی مناسبی انجام می گرفت که به مرور زمان و مخصوصا با تحریم اقتصادی کشور از سال ‮‭1390‬ و قطع همکاری بانک جهانی که پروژه را پشتیبانی می نمود، از کیفیت کار کاسته شد به طوری که هم اکنون در مناطق مختلف علفهای هرز و عناصر مزاحم مانند تمشک بسیاری از عرصه ها را دربر گرفته است. همچنین تعلیف دام نیز مخصوصا با توجه به عامل نزدیکی به گاوسراها و روستاهای اطراف باعث نابودی و بدفرمی نهالها شده است. در نتایج کیفی نیز مشخص است که کیفیت نهالهای جنگلکاریها بویژه در مناطق پایین دست، کمتر بوده است. مقایسه شاخص های رویشی نهالها در برنامه های جنگلکاری و بذرکاری نشان داده که میانگین شاخص های قطر برابر سینه، رویش قطری، ارتفاع کل نهالها و همچنین رویش ارتفاعی دارای اختلاف معنی داری است. به طوری که کمیت این شاخص ها در روش بذرکاری یا بذرپاشی از روش نهالکاری کمتر بوده است. واژه های کلیدی: جنگلکاری، استقرار نهال، جنگلهای مازندران، سدالبرز