گزارش انتخاب، نامگذاری و آزاد سازی رقم جدید جو، به رخ ‭(444-MB-82-12) (Novosadski) ‬مناسب برای کاشت در اقلیم معتدل کشور

رقم به رخ با کد ‮‭82-12‬‭-MB ‬با نام ‮‭444‬‭-Novosadski (‬منشا یوگسلاوی) به همراه ‮‭24‬ لاین بین المللی دیگر از کشورهای یوگسلاوی و روسیه در سال ‮‭1378 -79‬ وارد کشور شد و به همراه لاین های خالص شده حاصل از برنامه به نژادی جو در مزرعه به نژادی بخش تحقیقات غلات مورد بررسی قرار گرفت. در سال زراعی ‮‭1379-80‬ این لاین در قالب آزمایش ارزیابی مشاهده ای در سه ایستگاه کرج، زرقان و بیرجند بررسی و با توجه به عملکرد بالا ( ‮‭6/306‬ تن در هکتار در مقابل ‮‭5/373‬ تن در هکتار رقم شاهد نصرت) همراه ‮‭98‬ ژنوتیپ دیگر برای ارزیابی در آزمایش مقایسه عملکرد مقدماتی در سال زراعی ‮‭1380-81‬ در هشت ایستگاه انتخاب گردید. در این سال لاین ‮‭82-12‬‭-MB ‬با میانگین عملکرد دانه ‮‭6/471‬ تن در هکتار در مقابل ‮‭5/937‬ تن در هکتار رقم نصرت (شاهد) برتری عملکرد دانه حدود ‮‭500‬ کیلو گرم در هکتار را نشان داد. با توجه به عملکرد بالاو سایرصفات مطلوب، این لاین انتخاب و برای بررسی دقیقتر عملکرد و سایر خصوصیات زراعی در سال زراعی ‮‭1381-82‬ در آزمایش مقایسه عملکرد یکنواخت سراسری لاین های پیشرفته جو در شش ایستگاه اقلیم معتدل کشور مورد ارزیابی قرار گرفت. با توجه به عملکرد بالا ( ‮‭6/284‬ تن در هکتار در مقابل ‮‭5/676‬ تن در هکتار رقم نصرت) و سایر خصوصیات زراعی مناسب این لاین به همراه ‮‭17‬ لاین انتخابی دیگر و دو شاهد درقالب آزمایش سازگاری لاین های امید بخش اقلیم معتدل (‮‭82‬‭-EBYTM) ‬طی دو سال (‮‭1382-83‬ و ‮‭1383-84‬) در شش ایستگاه این منطقه مورد بررسی نهایی قرار گرفت. نتایج حاصله این لاین را بعنوان پایدارترین لاین از نظر عملکرد دانه و سازگارترین ژنوتیپ با عملکرد بالا مشخص نمود. داده های حاصل از آزمایش سازگاری درقالب ‮‭12‬ آزمایش جداگانه که طی 2 سال در شش ایستگاه اجرا شده بود نشان داد که میانگین عملکرد دانه این لاین نسبت به شاهد نصرت برتری داشت، به طوری که میانگین عملکرد لاین ‮‭82-12‬‭-MB ‬برابر، ‮‭6/861‬ در برابر ‮‭6/399‬ تن در هکتار رقم نصرت بود. لاین ‮‭82-12‬‭-MB ‬دو ردیفه و دارای تیپ رشد بهاره بوده و میانگین ارتفاع بوته آن ‮‭75/5‬ سانتیمتر، نیمه زودرس، مقاوم به خوابیدگی، مقاوم به شکنندگی محور سنبله و نسبت به سرما نیمه مقاوم می باشد. از نظر کیفیت دانه این لاین به علت میانگین پروتیین ‮‭10/2‬ درصد، رنگ روشن بذر، وزن هزار دانه بالا (‮‭45-50‬ گرم)، زمان تبدیل نشاسته به قند، مقدار نیتروژن های حلال و درصد پروتیین حلال در مالت ، فعالیت آنزیم آلفا آمیلاز و قدرت دیاستازی در حد استاندارد ارقام مناسب برای تولید مالت می باشد. برتری چشمگیر این لاین نسبت به ارقام شاهد منطقه معتدل (رقم نصرت، ریحان) در آزمایش های تحقیقی_ تطبیقی و تحقیقی_ترویجی اجرا شده طی سال های ‮‭1386-91‬ در مناطق مختلف اقلیم معتدل کشور نیز مشهود بوده، و میانگین عملکرد آن در این آزمایش ها برابر ‮‭7/084‬ تن در هکتار در مقابل ‮‭6/134‬ تن در هکتار میانگین عملکرد رقم نصرت بود، به طوری که میانگین عملکرد آن ‮‭950‬ کیلو گرم در هکتار (تقریبا ‮‭15/5‬ درصد افزایش) نسبت به میانگین عملکرد دانه رقم شاهد نصرت برتری داشت. با توجه به پتانسیل و پایداری عملکرد بالا، سازگاری مناسب و صفات زراعی و کیفی مناسب خصوصا مناسب بودن آن برای تولید مالت، نامگذاری این لاین جهت کشت در اقلیم معتدل کشور پیشنهاد می گردد.