بررسی کمی و کیفی روغن ارقام مختلف زیتون در مناطق مختلف استان فارس

گسترش باغهای زیتون در استان فارس از اولویت های طرح ملی توسعه زیتون به شمار می رود.یکی از اقدامات اصولی که باید در ابتدای امر توسعه کشت زیتون در هر اقلیمی صورت پذیرد حصول اطمینان از سازگاری این گونه در شرایط محیطی مورد نظر است. بنابراین، این پروژه طی سال های ‮‭1388‬ و ‮‭1389‬ به صورت طرح بلوک کامل تصادفی در مناطق کازرون و فسا بر روی ارقام فیشمی رودبار ،کرونییکی، زرد، مانزانیا و شنگه اجرا شد. در این تحقیق میزان درصد رطوبت درصد روغن در ماده تر و ماده خشک میوه و ترکیب اسیدهای چرب و نسبت بین آنها، اسیدیته، پراکسید و مجموع پلی فنل ها اندازه گیری شد. نتایج سال ‮‭88‬ منطقه کازرون نشان داد که درصد رطوبت در رقم مانزانیا ‮‭80/43‬ و در رقم شنگه ‮‭61/91‬ بوده است. در رقم کرونییکی میانگین درصد روغن در ماده خشک ‮‭40/47‬ و میزان اسید ا لییک ‮‭71/55‬ درصد بود . در سال در ‮‭89‬ در منطقه کازرون درصد رطوبت در میوه رقم شنگه ‮‭45/57‬ و درصد روغن در ماده تر آن ‮‭23/44‬ و مقدار پلی فنل ها در رقم کرونییکی ‮‭247‬ ‭ppm ‬اندازه گیری شد.در سال ‮‭88‬ در منطقه فسا مقدار اسید ا لییک در رقم زرد ‮‭67/10‬ % و در رقم شنگه ‮‭43/72‬ % به ثبت رسید. درصد رطوبت در رقم مانزانیا‮‭69/61‬ و در رقم شنگه‮‭49/13‬ بود. درصد روغن در ماده خشک در رقم مانزانیا‮‭46/63‬ و در رقم زرد ‮‭36/79‬ به ثبت رسید. متوسط درصد اسیدیته روغن همه ارقام، به غیر از رقم شنگه، پایین تر از حد استاندارد تجاری آن(1%) بود. عدد پراکسید در رقم زرد‮‭11/07‬ و در فیشمی رودبار ‮‭5/77‬ مشاهده شد. در سال ‮‭89‬ در منطقه فسا درصد رطوبت در رقم مانزانیا ‮‭68/63‬ و در رقم فیشمی رودبار‮‭51‬ بود. رقم مانزانیا ‮‭51/40‬% درصد روغن در ماده خشک داشت. مقدار اسید ا لییک در رقم فیشمی رودبار ‮‭68/34‬% و در رقم شنگه ‮‭51/30‬% به ثبت رسید. در سال ‮‭1388‬ تا ثیر متقابل رقم و منطقه نشان داد که میانگین درصد رطوبت در کازرون ‮‭08.71‬ % و در فسا ‮‭88.58‬ % بوده است. میانگین درصد روغن در ماده تر در کازرون ‮‭14/45‬% و در فسا ‮‭17/82‬% بود. بنابراین، بین دو شاخص درصد رطوبت و درصد روغن در ماده تر نسبت معکوس وجود دارد. در فسا میانگین مقدار پلی فنل ها ‮‭304‬‭/ppm‬6 و درکازرون ‮‭170‬‭/ppm‬1 اندازه گیری شد. در هر دو منطقه مورد مطالعه میانگین اسید ا لییک روغن ارقام نسبتا کم بوده است.میانگین درصد اسید لینولنیک در روغن ارقام در کازرون(‮‭0/99‬%) و در فسا (‮‭0/66‬%) بود. با توجه به نتایج به دست آمده، در بین پنج رقم مورد تحقیق، هیچ رقمی وجود ندارد که تمام شاخص های کیفی آن از هر جهت منطبق با استانداردهای رایج باشد. باتوجه به نتایج این تحقیق، توسعه رقم فیشمی رودبار در منقطقه کازرون قابل توصیه نبوده و گسترش آن در منطقه فسا به عنوان رقم تکمیلی یعنی توا م با سایر ارقام سازگار مورد تایید است. توسعه کشت رقم شنگه نیز در دو منطقه مورد تحقیق توصیه نمی شود. توسعه رقم کرونییکی در کازرون جهت ارتقا کیفیت روغن زیتون در منطقه امکان پذیر است. رقم مانزانیا به عنوان رقم کنسروی در هر دو منطقه مورد تحقیق قابل توصیه است. واژه های کلیدی: روغن زیتون ، شرایط محیطی، کیفیت، اسید الییک، پراکسید ،پلی فنل