ساخت و ارزیابی ماشین نخ ریسی برقی برای استفاده پرورش دهندگان بز کرکی رایینی

ایران و افغانستان بعد از کشورهای چین و مغولستان سومین تولید کننده و صادر کنندگان کرک در دنیا هستند. در زمان های قدیم، فقط مقادیر کمی از کرک تولیدی به وسیله چرخ های نخ ریسی دستی به نخ تبدیل می شد. ساخت دستگاه نخ ریسی برقی برای پرورش دهندگان بز کرکی رایینی در مناطق روستایی و عشایری می تواند تولید منسوجات ساخته شده از کرک را رونق بخشد. در این پژوهش یک دستگاه نخ ریسی ساخته شد و سپس مورد ارزیابی قرار گرفت. با استفاده از نرم افزار ‭SolidWorks ‬نقشه دستگاه نخ ریسی برقی ترسیم شد. سپس قطعات این دستگاه بر اساس نقشه طراحی شده ساخته شد. این ماشین از پنج قسمت اصلی شامل: واحد تغذیه کرک، واحد ریسنده، واحد جمع کننده نخ، واحد انتقال نیرو و شاسی تشکیل شده است. برای ارزیابی ظرفیت ماشین، فاکتورهای سرعت دوران واحد ریسنده در سه سطح (‮‭300-600-900‬ دور در دقیقه)، سرعت دوران واحد جمع کننده نخ در سه سطح (مهار دور واحد جمع کننده نخ به میزان ،‮‭50 25‬ و ‮‭75‬ درصد) و طول بازوهای دوک در دو سطح (‮‭100‬ و ‮‭200‬ میلی متر) به عنوان متغیرهای آزمون بررسی شدند. این تحقیق به صورت آزمایش فاکتوریل در قالب بلوک های کامل تصادفی در سه تکرار انجام شد. نتایج به دست آمده نشان داد سرعت دورانی واحد ریسنده و واحد جمع کننده نخ بر صفات قطر و درصد پاره شدن نخ کرکی و سرعت دورانی واحد جمع کننده نخ بر ظرفیت دستگاه در سطح احتمال یک درصد معنی دار شد، در حالی که تغییرات طول بازوی نخ گیر اثر معنی داری بر این صفات نداشت. همچنین اثر متقابل سرعت واحد ریسنده و قرقره جمع کننده نخ بر قطر نخ و درصد پاره شدن آن و ظرفیت دستگاه در سطح احتمال 1 درصد معنی دار شد، اما اثر متقابل فاکتورهای سرعت ریسنده، سرعت جمع کننده و طول بازوی نخ گیر بر تغییرات صفات اندازه گیری شده معنی داری نبود. از داده های به دست آمده می توان نتیجه گیری نمود که کاهش سرعت واحد جمع کننده باعث افزایش درصد پارگی نخ کرکی می شود. بنابراین تیمار L1N1V2 (طول بازو‮‭200‬ میلی متر، مهار ‮‭25‬ درصد سرعت واحد جمع کننده و سرعت دورانی واحد ریسنده ‮‭600‬ دور در دقیقه) با میانگین قطر نخ ‮‭0/14‬ میلی متر دارای کمترین درصد پارگی نخ به میزان ‮‭21‬ درصد و ظرفیت دستگاه ‮‭9/6‬ کیلوگرم در ساعت به عنوان مناسب ترین تیمار در مقایسه با سایر تیمارها تعیین شد. واژه های کلیدی: کرک، عشایر، ماشین نخریسی برقی، نخ کرک