بررسی وضعیت عناصر معدنی در دام های مناطق تحت تاثیر جنگ خلیج فارس

این آزمایش با هدف ارزیابی وضعیت عناصر معدنی از طریق آزمون پاسخ در دام های استان های ایلام و خوزستان تحت تاثیر جنگ خلیج فارس انجام گرفت. برای این منظور، از پنج گله گوسفند ‮‭50‬ راسی در شهرستان مهران در استان ایلام و پنج گله گوسفند ‮‭50-70‬ راسی و پنج گله گاومیش ‮‭14-15‬ راسی در شهرستان شادگان در استان خوزستان استفاده گردید. از طریق اطلاعات معدنی آب، خاک، علوفه و دام موجود در منطقه، نامیزانیصهای معدنی احتمالی مشخص گردید و بر اساس آن، مکمل های معدنی متوازن با نسبت حدود ‮‭40‬ درصد نمک طعام و ‮‭60‬ درصد نمک معدنی حاوی عناصر کلسیم، فسفر، منیزیم، مس، روی، منگنز، کبالت، ید و سلنیم تنظیم شد. تیمارهای آزمایشی شامل 1) مکمل معدنی پودری مخلوط با کنسانتره 2) بلوک معدنی همراه با کنسانتره 3) نمک پودری مخلوط با کنسانتره 4) بلوک معدنی لیسیدنی بدون کنسانتره 5) سنگ نمک بدون کنسانتره بودند که عصرها پس از بازگشت دام ها از چرا، در اختیار آن ها قرار می گرفت. در گله های ایلام، میش ها از نظر میزان زایش (زایایی)، بره دهی، بره گیری، دوبارزایی، وزن تولد، وزن شیرگیری، افزایش وزن بره و تولید بره به ازای هر میش و در گله های استان خوزستان، میش ها از نظر باروری، زایایی، بره دهی، بره گیری، دوقلوزایی، دوبارزایی، تلفات بره، وزن تولد، وزن شی گیری، افزایش وزن بره و تولید بره به ازای هر میش و در گله های گاومیش از نظر باروری، زایایی، گوساله دهی، گوساله گیری، وزن تولد، تولید گوساله به ازای هر گاومیش و درصد چربی و پروتیین شیر تفاوت معنی داری با هم داشتند (‮‭0/05‬ ‭> P) ‬که در عمده موارد پاسخ دام تحت تیمار با مکمل معدنی پودری مخلوط با کنسانتره بهتر بود. نتایج آزمایش نشان داد که استفاده از مکمل معدنی تنظیم شده بر اساس شرایط منطقه ایلام و خوزستان در جیره میش ها یا گاومیش های داشتی، به ویژه به صورت پودری مخلوط با کنسانتره می تواند در بهبود عملکرد دام موثر باشد. واژه های کلیدی: مکمل، معدنی، توان تولید، گوسفند، گاومیش، ایلام، خوزستان