بررسی هیدرولیک آبیاری سطحی و بهره وری آب آبیاری در تناوب گندم - ذرت در روش خاک ورزی مرسوم و بی خاک ورزی

به منظور بررسی تاثیر روش خاک ورزی در تناوب زراعی گندم- ذرت بر بهره وری آب آبیاری و هیدرولیک آبیاری سطحی، طرحی در قالب آزمون T برای گیاه گندم و در قالب بلوک های کامل تصادفی برای گیاه ذرت در اراضی مرکز تحقیقات کشاورزی صفی آباد (دزفول)، برای سه سال زراعی 1390 لغایت 1393 اجرا شد. تیمارهای کم خاک ورزی و بی خاک ورزی در کشت گندم و تیمارهای خاک ورزی مرسوم، کم خاک ورزی و بی خاک ورزی در کشت ذرت دانه ای استفاده شد. در هر یک از تیمارهای یاد شده مقدار آب ورودی و خروجی، معادله نفوذ، شاخص های آبیاری سطحی و همچنین عملکرد و اجزای عملکرد گندم و ذرت اندازه گیری شد. متوسط بازده آبیاری، درصد نفوذ عمقی و درصد رواناب در روش بی خاک ورزی 8/61 ، 1/34 و 1/5 درصد و در کم خاک ورزی به ترتیب 62، 7/19 و 1/18 درصد، نشان دهنده برتری روش بی خاک ورزی در کنترل رواناب و افزایش نفوذ آب در خاک است. نتایج سه ساله مقدار عملکرد و بهره وری آب آبیاری گندم و ذرت نشان داد که مدیریت خاک ورزی اثر معنی داری بر عملکرد، کارایی مصرف آب و سایر اجزای عملکرد نداشت. بنابراین با توجه به کاهش مصرف انرژی، استفاده از روش بی خاک ورزی گندم و ذرت توصیه می شود.واژه های کلیدی: بهره وری آب آبیاری، بی خاک ورزی ، ذرت، گندم، تناوب زراعی