تعیین خصوصیات مورفولوژیک فامیل های هاف سیب دیپلویید حاصل از نه جمعیت مقاوم به بیماریهای مهم چغندرقند

با توجه به اهمیت خصوصیات مورفوو فیزیولوژیک ژنوتیپ ها درکمیت و کیفیت آن ها این تحقیق با هدف شناسایی جمعیت های والدینی و هاف سیب های آن ها آزمایشاتی در سال 1393 در موسسه تحقیقات چغندرقند اجرا شد.در ابتداخصوصیات بذری 262 فامیل (هاف سیب) گرده افشان که از 9 جمعیت دیپلویید مقاوم به بیماریهای ریزومانیا و ریزوکتونیا و همچنین نماتد مولد ریشه طی برنامه های اصلاحی قبلا تهیه شده بودند، شامل قوه نامیه در شرایط استاندارد بعد از 4 و 7 روز و وزن هزار دانه تعیین شد. از فامیل های مورد بررسی، تعداد 143 تای آنها که قوه نامیه بهتری داشتند انتخاب شدند. در مرحله بعد هاف سیب های انتخاب شده قبلی به اضافه جمعیت والدینی آنها (9 گرده افشان، مجموعا 152 ژنوتیپ) در مزرعه دارای آلودگی به بیماری ریزومانیا کشت شدند. هر ژنوتیپ در یک خط به طول 8 متر و فواصل خطوط کاشت 0.5 متر و در 2 تکرار در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی کشت شدند. صفات اندازه گیری شده در مزرعه شامل تعداد بوته قبل از تنک،تعداد برگ های از بین رفته،سرعت اضمحلال برگ،وضعیت قرار گرفتن برگ ها، وضعیت رشدی گیاه، یکنواختی بوته ها و درصد آلوده گی به بیماری از روی علایم برگی بود. در زمان برداشت بعد از جمع آوری ریشه ها نمره دهی برای مقاومت به بیماری انجام شد.سپس ریشه ها توزین و درصد قند آنها برای هر کرت تعیین شد. پس از میانگین گیری داده ها در دو مرحله براساس صفات اندازه گیری شده، تجزیه خوشه ای در دو حالت انجام شد. در حالت اول کلیه هاف سیب ها به اضافه جمعیت والدینی آن ها بدون در نظر گرفتن صفات بذری و در حالت دوم هاف سیب ها با در نظر گرفتن صفات بذری. همچنین تجزیه همبستگی با استفاده صفات اندازه گیری شده انجام شد.نتایج نشان داد که جمعیت های والدینی SB28 و SB29 بیشترین و جمعیت های والدینی FC220، FC221، 20543×FC709، 20400×20548، 20400×20548 و 20634×FC709 نزدیک ترین فاصله را به هم داشتند.در هاف سیب های دو جمعیت والدینی FC220 و 20543×FC709 بیشترین و در هاف سیب های دو جمعیت والدینی SB28 و SB29کمترین تنوع مشاهده شد.هاف سیب های جمعیت والدینیSB29 و 20634×FC709 از یک طرف و هاف سیب های جمعیت والدینی FC220 و 20400×20548 از طرف دیگر با یک دیگر بیشترین فاصله را در مقایسه با هاف سیب های دیگر جمعیت های والدینی داشتند. کلمات کلیدی:تجزیه خوشه ای، چغندرقند، ریزومانیا، نماتد، هاف سیب.