فشردگی خاک تشخیص و راه کارهای کاهش آن

استفاده فزاینده تراکتورها در سراسر جهان خصوصا در کشورهای در حال توسعه نشانه اهمیت روزافزون منابع مولد توان در کشاورزی مدرن و مکانیزه بوده و استفاده از آن در اجرای عملیات مختلف زراعی ضروری است. در قرن اخیر، به دلیل رشد سریع جمعیت در جهان و نیاز بشر به تامین غذا، سطح بیشتری از مزارع به زیر کشت محصول رفته است و با افزایش سطح زیرکشت، نیاز به ادوات بزرگتر و تراکتورهای سنگین تر و قدرت مندتر بیشتر احساس شده است.به دلیل اینکه عوامل زیادی در افزایش بهره وری و به صرفه بودن کاربرد ماشین در کشاورزی به طور عام و استفاده از آن در تهیه بستر برای کاشت به طور خاص دخالت دارند، لازم است که این عوامل به درستی شناخته شوند. بدیهی است موفقیت بیشتر وقتی عاید خواهد شد که مزایا و معایب استفاده از ماشین ها نیز شناخته شوند و نقاط قوت تقویت شده و نقاط ضعف برطرف شود. یکی از اثرات نامطلوب تردد و کار ماشین ها، فشرده شدن خاک است که بخشی از این رفت و آمد و کارکرد مربوط به عملیات خاک ورزی می باشد و بخش دیگر در مراحل کاشت، داشت و برداشت محصول اتفاق می افتد. بررسی فشردگی و تراکم خاک های زراعی به دلیل تاثیر منفی آن بر میزان رشد و تولید محصول اهمیت زیادی دارد که در چند دهه اخیر بطور جدی مطرح شده است و تلاش فراوانی نیز صورت می گیرد تا راه های کاهش این اثرات منفی ارزیابی و معرفی شوند. بنابراین لازم است جهت کاهش هزینه ها و اثرات منفی ماشین بر خاک این موضوع از جنبه های مختلف مورد مطالعه قرار گیرد. حفاظت خاک در شرایط مطلوب بستگی زیادی به کاربرد صحیح ماشین های کشاورزی دارد. خاک باید محیطی طبیعی برای نگهداری بذر و رشد گیاه و تامین کننده رشد آن باشد.خاک بخشی از پوسته خارجی جامد زمین است که در آن ترکیبات معدنی و مواد آلی تجزیه شده در لایه های افقی، شکل گرفته و دارای خصوصیاتی است که از اثر آب و هوا و موجودات زنده بر روی مواد اولیه بوجود آمده و این خصوصیات تحت تاثیر پستی و بلندی در طول مدت زمان تعدیل و تعیین شده اند. خاک یکی از منابع طبیعی بسیار با ارزشی است که تامین کننده غذا و پوشاک بشر و همچنین محیطی مناسب جهت رشد گیاه می باشد. برای این که بتوان حداکثر بهره برداری را از خاک به عمل آورد ودر عین حال این منبع مهم حیات بشری را برای نسل های آینده حفظ کرد، شناختن عوامل مخرب خاک بسیار مهم می باشد.تردد ماشین های کشاورزی در مزرعه در جریان عملیات مختلف کشاورزی، پس از مدتی به تدریج عمق موثر خاک زراعی را کاهش می دهد. مهمترین گام جهت کنترل فشردگی، شناخت این پدیده است. برای شناختن فشردگی خاک، نیاز به داشتن اطلاعاتی در مورد عوامل ایجاد کنننده فشردگی خاک می باشد. فشار وارده از سوی چرخ های تراکتور و ماشین های کشاورزی از جمله عوامل بوجود آورنده فشردگی خاک و افزایش جرم مخصوص ظاهری خاک می باشد. از دیگر عوامل مهم فشردگی خاک استفاده از تراکتور و ماشین های کشاورزی در خاک مرطوب است که می تواند باعث تسریع در فشردگی خاک در مزارع گردد. یکی از روش های مکانیکی پیشنهاد شده برای حل مسیله فشردگی خاک استفاده از زیرشکن در این قبیل اراضی است. مطالعات انجام شده نشان می دهد که زیرشکنی در اعماق مختلف نیمرخ خاک سبب کاهش فشردگی خاک و به تبع آن افزایش عملکرد محصول می گردد