بررسی اثرات پخش سیلاب بر خصوصیات خاک از طریق پایش در ایستگاه پخش سیلاب تسوج

موقعیت طبیعی و شرایط آب وهوایی حاکم بر مناطق خشک و نیمه خشک به نحوی است که می توان به سهولت با اعمال روش های ساده مهندسی این گونه اراضی را احیا نمود. پخش سیلاب در اراضی آبخوان تسوج باعث رسوبگذاری و به تبع آن سبب تغییرات فیزیکی، شیمیایی و حاصلخیزی خاک خواهد شد. هدف از این بررسی، ثبت و اندازه گیری تغییرات خصوصیات خاک در اثر پخش سیلاب می باشد. ورود حجم زیادی از سیلاب محتوی املاح و بار معلق که از مناطق مختلف حمل شده اند سبب تغییرات در خواص خاک می شود. باتوجه به اینکه نحوه پخش سیلاب در آبخوان تسوج غلام در گردشی بوده وآبگیری نیز از طریق سه کانال ذخیره آب از رودخانه های انگشتجان، امستجان و احمدی صورت می گیرد، لذا در انتخاب محل های اجرای تحقیق از هر سه کانال استفاده می شود. از هر کانال ذخیره آب سه دریچه فعال و غلام گردشی های مربوط به آنها انتخاب شد. غلام گردشی ها به سه ناحیه ابتدا، وسط و انتهایی به منظور نمونه برداری خاک از رسوبات نهشته شده پس از هر سیلاب تقسیم گردید و نیز نمونه برداری خاک از پشته غلام گردشی ها (شاهد) انجام شد. در غلام گردشی های انتخاب شده و پشته غلام گردشی ها (شاهد) نیز اقدام به حفر پروفیل خاک از اعماق 30-0، 60- 30 و90-60 سانتی متری در سال های اول و آخر اجرای طرح شد. نمونه های اعماق مشابه غلام گردشی ها در خروجی های مربوط به هر کانال ذخیره با هم ترکیب و نمونه مرکب تهیه شد. براساس نتایج خصوصیات فیزیکی وشیمیایی خاک، آنالیز واریانس و مقایسه میانگین ها (به روش دانکن) بر اساس طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار وچهارتیمار انجام شده است. بررسی ها نشان دادکه در اثر پخش سیلاب طی مدت چهار سال بین خاک تیمار ها از لحاظ میزان هدایت الکتریکی اختلاف کاملا معنی دار با احتمال 99 و95 درصد وجود دارد. آنالیز آماری نشان می دهد که بیشترین مقدار درصد رس مربوط به تیمار غلام گردشی های ابتدایی وکمترین مقدار مربوط به تیمار شاهد بوده است. هم چنین آنالیز آماری نشان می دهد که کمترین مقدار درصد شن مربوط به تیمار غلام گردشی های ابتدایی و بیشترین مقدار مربوط به تیمار شاهد بوده است. بررسی ها نشان دادکه در اثر پخش سیلاب طی مدت چهار سال بین خاک تیمار ها از لحاظ میزان درصد سیلت اختلاف کاملا معنی دار با احتمال 99 و95 درصد وجود دارد. بررسی ها نشان دادکه در اثر پخش سیلاب طی مدت چهار سال بین خاک تیمار ها از لحاظ میزان درصد ماده آلی، پتاس قابل جذب، ظر فیت تبادل کاتیونی، نقطه پژمردگی، ظرفیت مزرعه ای سولفات وکلسیم ومنیزیم اختلاف کاملا معنی دار با احتمال 99 و95 درصد وجود دارد. بررسی ها نشان دادکه در اثر پخش سیلاب طی مدت چهار سال بین خاک تیمار ها از لحاظ میزان فسفر قابل جذب اختلاف کاملا معنی دار با احتمال 95 درصد وجود دارد. واژه های کلیدی: آبخوانداری، پخش سیلاب، تسوج، غلام گردشی، خصوصیات فیزیکی وشیمیایی خاک