اپیدمیولوژی، پیش آگاهی و مدیریت بیماری آتشک سیب، گلابی و به در هفت استان کشور ایران

بیماری آتشک سیب، گلابی و به، با عامل .Erwinia amylovora (Burill) winslow et al. بیش از دو دهه در ایران سابقه داشته و از مهمترین و اقتصادی ترین بیماریهای باکتریایی در درختان میوه به شمار می رود که در بعضی از استانها تولید محصول به و گلابی را غیر اقتصادی نموده است. در این تحقیق تنوع فنوتیپی، ژنتیکی و بیماریزایی استرین ها و نیز احتمال ورود استرین های مقاوم به استرپتومایسین به کشور مورد بررسی قرار گرفت. باکتری عامل بیماری از میزبانهای مختلف سیب، گلابی، به، زالزالک و رز جداسازی شد. استرین های جدا شده از مناطق مختلف جغرافیایی و میزبانی، از نظر ویژگی های فنوتیپی شباهت های بسیار بالایی نشان دادند. همچنین نتایج نشان داد که جدایه های مختلف جغرافیایی و میزبانی از نظر قدرت بیماریزایی مشابه بودند و نیز هیچگونه مقاومتی به آنتی بیوتیک های استرپتومایسین و تتراسایکلین و مس در آنها مشاهده نشد. در انگشت نگاری به روش rep-PCR با آغازگر های ERIC و BOX تمامی جدایه ها با جدایه مرجع ATCC 49946 هموژن و یکسان بودند. به منظور بررسی نقش حشرات، شانکرها و میزبان های ثانویه در ایجاد بیماری آتشک درختان میوه دانه دار طی فصل های مختلف سالهای 87-1385 تعدادی باغ در مناطق مختلف استانهای سمنان، مرکزی، تهران، خراسان رضوی و قزوین انتخاب و از اندام های مختلف درختان، خاک، علف های هرز و حشرات گرده افشان نمونه برداری گردید. نتایج حاصل از این تحقیق نشان داد، جمعیت اپی فیتی (cfu / flower) 106-103×3 باکتری در سطح هر گل درختان گلابی و تعداد 107×7/1 106×3 باکتری از هر گل درختان به، منجر به ظهور بلایت شکوفه در شرایط روزهای نسبتا معتدل و بارانی فصل بهارگردید اما در ابتدا تا اواسط گلدهی جمعیت باکتری زیر آستانه بیماریزایی(104) بود. تعدادی از علفهای هرز به خصوص علف هرز یونجه به عنوان میزبان اپی فیتی باکتری شناخته شد. زنبور عسل خصوصا و سا یر زنبورهای گرده افشان بعنوان عامل اصلی انتشار باکتری عامل بیماری شناسایی شدند و حشرات دیگر از جمله مگس های سیرفیده، مورچه ها و سوسک های پلن خوار به ترتیب از اهمیت کمتری برخوردار بودند ولی در انتقال عامل بیماری نقش دارند. در مجموع اندامهای مختلف گیاه میزبان توان نگهداری آلودگی را تا فصل رشدی بعد داشته و می تواند باعث انتشار بیماری از سالی به سال دیگر گردد، در حالیکه شانکرهای روی تنه و شاخه های اصلی با آلودگی یک ساله بیشترین سهم را در آلودگی سال بعد دارند. در این تحقیق ترکیبات باکتری کش شامل آنتی بیوتیک استرپتومایسین در سه دوز مختلف (50، 100 و 200ppm) به همراه باکتری کش های معدنی اکسی کلرورمس (WP 35%) با غلظت 2 در هزار) و اکسید مس (نوردوکس WG 75%) با غلظت های 5/0، 1 و 5/1در هزار و تیمار شاهد (آب پاشی) در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی در مناطق مختلف مورد ارزیابی قرار گرفته که هر سه ترکیب در مقایسه با شاهد، کنترل معنی دار بیماری آتشک را نشان دادند. برای کاهش دفعات سمپاشی و جلوگیری از عوارض جانبی آن طی چند دهه اخیر سیستم های پیش آگاهی متنوعی بر پایه داده های هواشناسی و فنولوژی درختان ایجاد و توسعه یافته است. در این میان سیستم پیش آگاهی مری بلایت و کوگر بلایت کاربرد زیادی داشته است. در این تحقیق دو سیستم مذکور در دو منطقه با آلودگی بیش از دو دهه (کرج) و کمتر از پنج سال در استان اصفهان در میزبان های دانه دار مورد سنجش قرار گرفته است. سیستم مری بلایت در هر دو منطقه تنها یک بار اعلان آلودگی در سه روز آینده نمود که معاقبا با آلودگی همراه بود ولی سیستم کوگر بلایت نتوانست پیش بینی دقیقی از وقوع آلودگی در طول فصل گلدهی در مناطق مذکور بدهد.واژه های کلیدی: آتشک، سیب، گلابی، به، مدیریت، پیش آگاهی، مری بلایت، کوگر بلایت ، آنتی بیوتیک و ترکیبات مسی