تعیین ارزش زراعی ارقام خارجی چغندرقند در مناطق کشت پاییزه

در سالهای اخیر کشت پاییزه چغندرقند به علت برخورداری از مزایایی همچون کاهش نیاز به آب آبیاری، عدم وجود بیماریهای خسارت زایی همچون ریزومانیا و پوسیدگی ریزوکتونیایی ریشه و طوقه و غیره مورد توجه قرار گرفته است. به دلیل وجود شرایط اقلیمی خاص در مناطق کشت پاییزه، شناسایی و معرفی ارقام مقاوم به بولتینگ (ساقه روی) برای اینگونه مناطق از اهمیت خاصی برخوردار است. این تحقیق به منظور تعیین ارزش زراعی ارقام خارجی مقاومبه بولتینگ چغندرقنددر سه منطقه دزفول، مغان و مشهد در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با 6 تکراربه مدت دو سال زراعی (1394-1392) اجرا شد.تیمارهای آزمایش شاملسه رقم منوژرم خارجی و سه رقم شاهد بود. صفات مورد ارزیابی شامل تعداد کل بوته، تعداد بوته های به ساقه رفته، عملکرد ریشه و صفات کیفی ریشه بود.براساس نتایج منطقه مشهد، فقط رقم KUHN 36از نظر عملکرد ریشه، عملکرد شکر و عملکرد شکر سفید نسبت به رقم شاهد خارجی برتری معنی دار داشت. این رقم از کمترین میزان بولتینگ (16/5 درصد) نیز برخوردار بود و با رقم شاهد خارجی همگروه شد. بنابراین، این رقم برای کشت در این منطقه قابل توصیه است. در منطقه دزفول، هر سه رقم خارجی SC-636 (Orka)، KUHN 34 و KUHN 36از نظر عملکرد ریشه، عملکرد شکر و عملکرد شکر سفید نسبت به رقم شاهد خارجی برتری معنی دار داشتند و از نظر درصد بولتینگ نیز با رقم شاهد خارجی در یک گروه قرار گرفتند. لذا هر سه رقم مذکور برای کشت در استان خوزستان بویژه دزفول قابل توصیه می باشند. در منطقه مغان، هیچیک از ارقام از لحاظ عملکرد ریشه، عملکرد شکر و عملکرد شکر سفید از برتری معنی داری نسبت به رقم شاهد مقاوم برخوردار نبودند، اما با توجه به برتری نسبی رقم KUHN 36نسبت به سایر ارقام، این رقم در منطقه مغان قابل کشت می باشد. در مجموع و با توجه به نتایج دو ساله، می توان رقم KUHN 36 را برای کشت در هر سه منطقه توصیه نمود.واژههای کلیدی: چغندرقند، بولتینگ، ارقام مقاوم، کشت پاییزه