تعیین میزان توده زنده کف زیان خلیج فارس (آب های استان بوشهر) به روش مساحت جاروب شده

به منظور پایش ذخایر کف زی آب های استان بوشهر، محاسبه ی میزان صید بر واحد سطح (CPUA) و توده ی زنده ی (Biomass) آبزیان، گشت تحقیقاتی با استفاده از کشتی فردوس یک، مجهز به تور ترال کف ماهی، در دی ماه 1392 از آب های منطقه ی گناوه ('32º 50 طول شرقی و '18 º 29 عرض شمالی) تا راس نایبند ('30 º 52 طول شرقی و '31 º 27 عرض شمالی) به مرحله ی اجرا درآمد. کل منطقه ی مورد بررسی 2493 مایل مربع دریایی محاسبه که به سه منطقه ی C ، D و E و سه لایه ی عمقی 20-10 ، 30-20 و 50-30 متر تقسیم گردیده است. با توجه به مقتضیات زمانی و وسعت منطقه، 45 ایستگاه به صورت تصادفی انتخاب، که تعداد 31 ایستگاه تورکشی و نمونه برداری شد. روش مورد استفاده برای مطالعه ی برآورد میزان ذخایر کف زیان، مساحت جاروب شده (Swept Area) بوده است. علاوه بر برآورد میزان زی توده و تعیین میزان صید بر واحد سطح (CPUA)، تعدادی از ماهیان مهم تجاری و اقتصادی مانند حلوا سفید، حلوا سیاه، زمین کن، گوازیم دم رشته ای، سنگسر معمولی، شانک زردباله، شوریده، کوسه ی چانه سفید، گربه ماهی بزرگ و میگوی ببری سبز نیز از نظر طولی اندازه گیری شده است. براساس نتایج بدست آمده، میزان 0/22938 تن توده ی زنده برآورد شده، مربوط به کل منطقه ی مورد مطالعه است؛ که از این مقدار 4/6953 تن متعلق به منطقه ی D، 6/15984 تن متعلق به منطقه ی C و منطقه ی E نیز به دلیل شرایط نامساعد جوی و نقص فنی کشتی، مورد بررسی و مطالعه قرار نگرفت. به عبارت دیگر سهم منطقه ی C از میزان زی توده ی ماهیان کف زی، بیشتر از منطقه ی D بوده و 7/69 درصد از توده ی زنده ی این آبزیان را پوشش داده است. با تفکیک آبزیان صید ترال کف به سه دسته ی آبزیان سطح زی (پلاژیک)، کف زیان تجاری و کف زیان غیر تجاری، مشخص گردید؛ که آبزیان سطح زی سهم ناچیزی (5/1 درصد) از کل ترکیب صید را به خود اختصاص داده است. از طرف دیگر مقایسه ی دو گروه آبزیان کف زی تجاری و غیر تجاری در مناطق مورد بررسی نشان داد که تراکم کف زیان تجاری نسبت به کف زیان غیر تجاری بیشتر بوده است. کمینه و بیشینه ی مقدار متوسط صید بر واحد سطح (CPUA) گروه های مختلف آبزیان به ترتیب 9/3689 و 1/5413 کیلوگرم بر مایل مربع دریایی محاسبه، که متعلق به مناطق Dو C بوده است. مقایسه ی لایه های عمقی مورد مطالعه نشان می دهد؛ که بیشترین میزان بیوماس مربوط به لایه ی عمقی 50-30 متر به میزان 7/13438 تن و کمترین آن مربوط به لایه ی عمقی 30-20 متر به میزان 1/4075 تن محاسبه گردیده است. حداقل و حداکثر میزان صید بر واحد سطح (CPUA) گروه های مختلف آبزیان نیز مربوط به لایه های عمقی 30-20 و50 -30 متر بوده است. همچنین آبزیان غالب ترکیب صید ترال کف در مناطق مورد بررسی شامل گوازیم دم رشته ای، گیش ماهیان، کوتر ماهیان، حسون معمولی، سفره ماهیان، یا ل اسبی سر بزرگ، ماهی مرکب معمولی، سنگسر مخطط، گربه ماهی بزرگ، شمسک، بزماهیان، گربه ماهی خاکی بوده است. ماهیان تجاری مورد بررسی شامل شانک زرد باله، سنگسر معمولی، حلوا سیاه، حلوا سفید معمولی، و شوریده با درصد خیلی کم در ترکیب صید ترال کف بوده است. با استفاده از داده های صید بر واحد سطح، نمودار پراکنش عمقی و منطقه ای گونه های مهم اقتصادی و غیر اقتصادی نیز، ترسیم شده است. ورود اطلاعات با استفاده از نرم افزار Access، محاسبات و آنالیز داده ها نیز از طریق نرم افزار Excel انجام گرفته است. مقایسه کل مناطق مورد بررسی نشان داد؛ که منطقه ی C (گناوه تا بردخون) از نظر فراوانی و تراکم ماهیان کف زی از وضعیت مطلوبتری نسبت به منطقه ی D (بردخون تا بندر دیر) برخوردار بوده است.