ارزیابی ژنوتیپ های نخود سفید در خزانه بین المللی به منظور انتخاب لاین های متحمل به سرما در منطقه سردسیر دیم مراغه (CICTN-2016)

به منظور انتخاب ژنوتیپ های نخود متحمل به سرما و تغییر زمان کشت از بهاربه پاییز، این تحقیق با یک آزمایش خزانه بین المللی متحمل به سرمای نخود) CICTN-2016 ) با 50 ژنوتیپ نخود، همراه با شاهد حساس به سرما (ILC 533 )، در2 تکرار و در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی، در ایستگاه تحقیقات کشاورزی دیم مراغه و در سال زراعی 95-1394 مورد بررسی قرار گرفت. ژنوتیپ های مورد بررسی تحت تاثیر دمای 5/11- درجه سانتیگراد بدون پوشش برفی قرار گرفتند. نتایج تجزیه واریانس صفات ژنوتیپ ها نشان دادکه بین ژنوتیپ ها و شاهد حساس, از نظر صفات عملکرد دانه و بیوماس، اختلاف آماری معنی دار(P≤0.05 ) و ازنظرصفات وزن صددانه، ارتفاع بوته، تعداد روز تا 50 درصد گلدهی شاخص برداشت و درجه باردهی، اختلاف آماری بسیار معنی دار(P≤0.01 ) مشاهده شد. مقایسه میانگین عملکرد دانه نشان داد،ژنوتیپ های FLIP 07-328C ،FLIP 07-57C ،FLIP 09-306C و FLIP 09-208C به ترتیب با عملکرد دانه 1926، 1830، 1830 و 1643 کیلوگرم در هکتار و در مرتبه بعد، ژنوتیپ های FLIP 09-36C ، FLIP 08-99C ، FLIP 05-93C ، FLIP 06-166C و FLIP 07-71C به ترتیب با عملکرد 1612، 1519، 1468، 1412 و 1410 کیلوگرم درهکتار، دارای عملکرد دانه بیشتر و معنی داری در مقایسه با شاهد حساس به سرما ILC 533 (636 کیلوگرم درهکتار) بودند و درگروبندی انجام شده به ترتیب درکلاس A و B قرار گرفتند. کمترین عملکرد دانه نیز مربوط به FLIP 05-170C با273 کیلوگرم در هکتار بود. بررسی ژنوتیپها از نظر مقاومت به سرما نشان داد، FLIP 07-255C با تعداد 17 بوته زنده مانده، مقاومت به سرمای 85 درصد و با کد تحمل به سرمای 3، به عنوان ژنوتیپ برتر بود. در این بررسی، تعداد 35 ژنوتیپ با عملکرد دانه بیش از 870 کیلوگرم درهکتار و وزن صد دانه بالای 30 گرم، جهت بررسی های بیشتر انتخاب شدند.واژه های کلیدی : کشت پاییزه, نخود، Cicer arietinum ، تحمل به سرما، ژنوتیپ، دیم