بررسی لاینهای امیدبخش کنجدازنظرعملکرد دانه و خصوصیات مهم زراعی

این بررسی در مناطق کرج، مشهد، مغان و بیرجند با استفاده از12 لاین برتر انتخابی و دو شاهد ملی ومحلی مجموعا تعداد 14 ژنوتیپ به مدت دو سال اجرا گردید. در طول دوره رشد از صفات مورفولوژیکی مهم و موثر در عملکرد یادداشت برداری شد. برای کلیه مناطق برای صفت عملکرد تجزیه آماری ساده و مرکب انجام شد.کرج: نتایج دو ساله آزمایش بیانگر اختلافات بسیار معنی دار برای صفت عملکرد بود. نتایج دو ساله بیانگر برتری تیمارهای10، 5و6 با تولید به ترتیب1459، 1451 و 1353 کیلوگرم دانه در هکتار بود و عملکرد شاهدمحلی وملی بررسی به ترتیب 1060و1247 کیلوگرم در هکتار بوده است. مشهد: بر مبنای نتایج عملکرد دانه درسال اول و دوم اجرای آزمایش در تیمارهای بذری استفاده شده دارای اختلافات غیر معنی دار ولی نتایج دو ساله آزمایش دارای تفاوتهای معنی دار است. نتایج دو ساله آزمایش بیانگر غیرمعنی دار بودن اثرات متقابل رقم وسال بوده وبر این مبنا مقایسات میانگین دو ساله انجام شده از اعتبار و دقت کافی برخورداراست.نتایج دو ساله در مشهد بیانگر برتری تیمارهای6، 5و8 با تولید به ترتیب 1285، 1143 و 1119 کیلوگرم دانه در هکتار بود و عملکرد شاهدمحلی وملی بررسی به ترتیب 912 و1021 کیلوگرم در هکتار بوده است. مغان: نتایج دو ساله آزمایش نیز بیانگر اختلافات بسیار معنی دار برای صفت عملکرد است. اثرات متقابل رقم وسال غیرمعنی دار بوده وبر این مبنا مقایسات میانگین انجام شده دو ساله از اعتبار کافی برخورداراست. نتایج دو ساله در مغان بیانگر برتری تیمارهای10 و 5 با تولید به ترتیب 1390 و 1347 کیلوگرم دانه در هکتار و عملکرد شاهدمحلی وملی بررسی به ترتیب 1210و 1288 کیلوگرم در هکتار بود. بیرجند: در بیرجند نتیجه مشاهده شده ازتجزیه واریانس مرکب نشان داد که توده بومی بیرجند با 1244کیلوگرم درهکتار رتبه اول و سپس لاین شماره 11 با عملکرد 1138 کیلوگرم در هکتار مقام دوم را بدست آورد. عملکرد رقم اولتان 437 کیلوگرم در هکتار بود که جزو آخرین عملکردها محسوب می گردید. نتایج تجزیه واریانس مرکب سه منطقه کرج، مشهد و مغان بیانگر معنی داری اثر رقم طی دو سال اجرای آزمایش بود.اثر متقابل رقم با سال و نیز رقم با مکان وسال غیر معنی دار بود و مقایسه میانگین دو ساله ار اعتبار کافی برای تعیین تیمارهای برتر برخوردار است. بر این اساس لاینهای شماره 10، 5 و 6 به تر تیب با عملکرد 1321، 1314 و 1289 کیلوگرم در هکتار برترین لاینها جهت استفاده در مراحل بعدی هستند و با توجه به سایر ویژگیهای مورد نظر از قبیل طول دوره رشد در سالیان آتی در تداوم فرایند اصلاحی برای معرفی رقم در پروژه های بعدی قرار خواهند گرفت.واژه های کلیدی: کنجد، عملکرد، تجزیه مرکب