شناسایی، جمع آوری و ارزیابی ژنوتیپ های برتر بومی آلو و گوجه به منظور دستیابی به ارقام مناسب

کشور ایران یکی از مراکز تنوع گونه های گیاهی است و بدلیل موقعیت جغرافیایی محل تلاقی سایر مراکز تنوع (مثل هندوستان و چین از شرق، آسیای میانه و اطراف دریای سیاه از شمال و شمال غرب و مرکز آفریقا از جنوب غربی)، علاوه بر گونه های بومی، دارای تنوعی از هیبریدهای درون و بین گونه ای از گونه های اولیه باشد. اولین گام در اصلاح گیاهان بهره گیری از تنوع طبیعی موجود است و هر چه دامنه تنوع اولیه گسترده تر باشد امکان دسترسی به ارقام، پایه ها، ژنوتیپ ها و یا ژنهای مطلوب بیشتر است. آلو و گوجه از محصولات مهم اقتصادی کشور است. این پژوهش در سیزده استان تهران (و البرز)، خراسان رضوی و جنوبی، سمنان، گرکان، گیلان، اردبیل، آذربایجان شرقی و غربی، کردستان، کرمانشاه، اصفهان و فارس انجام گردید. در این پروژه ژنوتیپ های زودرس و دیررس آلو و گوجه با خصوصیات کمی و کیفی برتر، درختان با تیپ رشد فشرده و پاکوتاه، درختان با خصوصیات میوه متمایز از نظر اندازه، رنگ و شکل از عرصه های باغی موجود استان ها شناسایی و جمع آوری گردید. در مراحل رشدی مختلف صفات مهم باغبانی (بر اساس دیسکریپتورUPOV) در محل ارزیابی گردید. نمونه میوه و برگ به آزمایشگاه منتقل و صفات مهم پومولوژی و رویشی اندازه گیری گردید. سپس پیوندک جهت تکثیر تهیه و روی پایه گوجه وحشی پیوند شدند. پس از تولید نهال،درکلکسیون اصلی در ایستگاه تحقیقات باغبانی کمالشهر در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی در سه تکرار و در هر تکرار دو درخت کشت شدند. در مجموع در این پروژه بیش از 260 ژنوتیپ از مناطق مختلف کشور جمع آوری گردید و با موجودی کلکسیون قدیمی که احیا شدند و ارقام وارداتی در حال حاضر بیش از 300 ژنوتیپ و رقم از بیش از ده گونه آلو و گوجه و خویشاوندان آنها در کلکسیون جمع گردیده است که با ارزیابی آنها در قالب پروژه های تحقیقاتی مختلف و در مقایسه با هم و ارقام تجارتی روز کشور و دنیا امید است ژنوتیپ های امید بخش مناسبی هم بعنوان پایه و هم بعنوان رقم در آینده نزدیک معرفی گرددند.کلمات کلیدی: شناسایی، ارزیابی، جمع آوری، آلو و گوجه ، ژنوتیپ های برتر