بررسی و مقایسه عملکرد ارقام جدید گندم در منطقه ارزوییه کرمان

در شهرستان ارزوییه (از مناطق گرم استان کرمان) کاشت غالب منطقه رقم چمران به منظور تولید گندم نان و رقم یاوارس به عنوان گندم دروم می باشد. با توجه به معرفی ارقام جدید، ضروری است ارقام دیگر در صورت برتری به کشاورزان معرفی گردند. در این آزمایش عملکرد 11 رقم گندم نان و دروم (رقم چمران به عنوان شاهد به همراه ارقام شوش، پارسی، سیوند، سیروان، چمران2، شبرنگ، افلاک، بهرنگ، بهاران، مهرگان) در منطقه گرم ارزوییه ( استان کرمان) در چارچوب بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار ارزیابی گردیدند. در این پژوهش هر رقم در شش خط شش متری و بافاصله خطوط 20 سانتی متر با دست کشت شدند. بنابراین مساحت هر کرت آزمایش 2/7 مترمربع بوده و بین هر تکرار نیز یک متر حاشیه در نظر گرفته شد. نتایج نشان داد بین عملکرد دانه با وزن هزار دانه و تعداد دانه در سنبله همبستگی مثبت و معنی داری وجود دارد. ارقامی مانند شبرنگ که عملکرد دانه بالایی دارند تعداد دانه در سنبله و وزن هزار دانه بیشتری هم داشته اند. همچنین وزن هزار دانه با تعداد دانه در سنبله و طول سنبله همبستگی منفی و معنی داری را نشان داد. تعداد دانه در سنبله با طول سنبله نیز همبستگی مثبت و معنی داری در سطح یک درصد نشان داد. همچنین رقم شبرنگ با عملکرد 04/8 تن در هکتار دارای بیشترین و رقم چمران با عملکرد 32/6 تن در هکتار کمترین عملکرد دانه را به خود اختصاص دادند. رقم بهرنگ با وزن هزار دانه 46 گرم بیشترین و رقم شوش با میانگین وزن هزار دانه 38 کمترین وزن هزار دانه را داشته اند. در تعداد دانه در سنبله نیز رقم شبرنگ با میانگین 57 دانه در سنبله و رقم بهرنگ با میانگین 39 دانه در سنبله به ترتیب بیشترین و کمترین دانه در سنبله را دارا بودند.از طرفی ارقام پارسی، شوش و سیروان با 7/10 و 4/10سانتیمتر بیشترین طول سنبله و رقم بهرنگ با میانگین 1/8 سانتیمتر کمترین طول سنبله در بین ارقام مورد آزمایش داشتند. رقم پارسی و افلاک نیز با 3/101 و 3/99 سانتیمتر بیشترین ارتفاع بوته و ارقام بهرنگ و بهاران با 92 و 6/91 سانتیمتر کمترین ارتفاع بوته را داشته اند. با توجه به نتایج این تحقیق توصیه می گردد جهت کاشت رقم دروم در منطقه رقم شبرنگ جایگزین ارقام مرسوم دروم (یاوارس و بهرنگ) در منطقه گردد. همچنین پیشنهاد می گردد ارقام نان مهرگان و پارسی نیز جایگزین رقم نان چمران در مناطق گرم استان گردند. واژه های کلیدی: گندم، عملکرد، ارزوییه