کاهش سال آوری نارنگی انشو با استفاده از مدیریت مصرف ازت ، هرس و تنک میوه

یکی از مسایل مورد بحث در بعضی از ارقام مرکبات از جمله نارنگی انشو، مشکل تناوب باردهی است. درختان دارای تناوب باردهی، در سال های متوالی محصول منظمی تولید نمی کنند. روش هایی که بتوانند رقابت را درسال پرمحصول کاهش و در مقابل تشکیل جوانه گل را در سال کم محصول افزایش دهند موجب تعدیل سیکل تناوب باردهی و افزایش سود اقتصادی باغدار می گردند. لذا به منظور کاهش مشکل تناوب باردهی درختان نارنگی انشو، آزمایشی با چهار فاکتور و هر فاکتور شامل چهار سطح به آزمایش به صورت جداگانه و هر آزمایش دارای یک فاکتور بود. آزمایش ها در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با چهار تکرار مورد آزمایش قرار گرفتند. آزمایش ها به مدت هفت سال جمعا با 64 اصله درخت نارنگی انشو که از نظر سن و اندازه تقریبا یکسان بودند انجام شد. فاکتورها و سطوح آنها شامل آزمایش اول مدیریت مصرف نیتروژن (و سطوح آن شامل الف- شاهد؛ ب- مصرف تابستانی؛ ج- مصرف پاییزی؛ د- مصرف تابستانی و پاییزی)، آزمایش دوم هرس (در زمان های مختلف و سطوح آن در برگیرنده الف- شاهد؛ ب- هرس زمستانی؛ ج- هرس بهار قبل از گلدهی؛ د- هرس بهار بعد از گلدهی)، آزمایش سوم تنک میوه با محلولپاشی NAA (و سطوح آن شامل الف- شاهد؛ ب- 150 mg/l ؛ ج- mg/l 300؛ د- mg/l 450) و آزمایش چهارم محلولپاشی اوره (که مقادیر آن الف- شاهد؛ ب- محلولپاشی زمستانی؛ ج- محلولپاشی در زمان تمام گل؛ د- محلولپاشی تابستانی) بودند. نتایج تیمارهای مختلف مدیریت مصرف نیتروژن نشان داد که عملکرد میوه در سالهای اول و دوم آزمایش از بیشترین اختلاف برخوردار بود سپس اختلاف عملکرد به تدریج کاهش یافت. کمترین عملکرد تجمعی از تیمار شاهد و بیشترین عملکرد تجمعی از تیمار مصرف تابستانی و پاییزی حاصل شد. نتایج تاثیر تیمارهای مختلف بر شاخص تناوب باردهی درختان نشان داد که تیمار شاهد بیشترین شاخص تناوب باردهی (0/40) را داشت و در مقابل، کمترین شاخص تناوب باردهی از تیمار مصرف پاییزی نیتروژن حاصل شد که حدود 0/18 بود. همچنین تاثیر سال بر وزن متوسط میوهها معنیدار بود و بیشترین وزن متوسط میوه در سال پنجم آزمایش حاصل شد و در همه تیمارهای مصرف نیتروژن، وزن متوسط میوه بیشتر از تیمار شاهد بود و این اختلاف از نظر آماری در سطح 5 درصد معنیدار بود. نوسان عملکرد درختان در آزمایش هرس نشان داد که در سالهای اول و دوم، نوسان عملکرد (بین سال های آور و نیاور) بسیار زیاد و اختلاف عملکرد در حدود 65 کیلوگرم به ازای هر درخت بود اما از سال سوم به تدریج این نوسان عملکرد شروع به کاهش کرد به طوری که در سالهای سوم و چهارم این اختلاف عملکرد به 21 کیلوگرم به ازای هر درخت کاهش یافت. نتایج عملکرد تجمعی تیمارها در طول دوره آزمایش نشان داد که بیشترین عملکرد تجمعی از تیمار هرس قبل از گلدهی و کمترین عملکرد تجمعی از تیمار هرس زمستانی حاصل شد. همچنین همه تیمارهای هرس شاخص تناوب باردهی درختان را کاهش دادند به طوری که بیشترین و کمترین شاخص تناوب باردهی به ترتیب از تیمارهای شاهد و هرس پس از ریزش گلبرگ ها و تشکیل میوه حاصل شد. اختلاف بین تیمارهای مختلف هرس بر شاخص تناوب باردهی از نظر آماری در سطح 5 درصد معنیدار بود. نتایج تاثیر تیمارهای مختلف هرس بر میانگین وزن میوه نشان داد که همه تیمارهای هرس وزن متوسط میوه را افزایش دادند و این اختلاف از نظر آماری در سطح 5 درصد معنیدار بود. بیشترین وزن متوسط میوه، از تیمار هرس قبل از گلدهی در سال چهارم آزمایش حاصل شد. به طور کلی نوسان عملکرد درختان در تیمار مصرف نفتالن استیک اسید در سالهای پرمحصول، موجب افزایش عملکرد درختان در سالهای کم محصول شده است و به تدریج اختلاف عملکرد در سالهای آور و نیاور کاهش یافته است. نتایج نشان داد که تیمار 3 (300 میلیگرم نفتالن استیک اسید در لیتر) بیشترین عملکرد تجمعی و کمترین شاخص تناوب باردهی را به خود اختصاص داد. البته همه تیمارهای NAA شاخص تناوب باردهی را نسبت به شاهد کاهش معنیداری دادند. تیمارهای نفتالن استیک اسید، وزن متوسط میوه را نسبت به شاهد افزایش دادند اما بین غلظت های مختلف نفتالن استیک اسید اختلاف معنیداری وجود نداشت. عملکرد درختان در آزمایش محلولپاشی اوره در سالهای مختلف نشان داد که اختلاف عملکرد بین سال آور و نیاور در سالهای اول و دوم آزمایش بسیار زیاد بوده است به طوری که عملکرد از 94/19 کیلوگرم به ازای هر درخت به 13/69 کیلوگرم در سال دوم (سال نیاور) رسید که حدود 80 کیلوگرم اختلاف نشان می دهد. اما اختلاف عملکرد بین سالهای آور و نیاور بعدی (سالهای سوم و چهارم آزمایش) به حدود 40 کیلوگرم رسید که تقریبا نصف اختلاف عملکرد در تناوب اول (سالهای اول و دوم آزمایش) میباشد. بنابراین، محلولپاشی اوره به تدریج موجب تعدیل تناوب باردهی در سالهای آزمایش شده است. بین تیمارهای مختلف محلولپاشی اوره از نظر عملکرد تجمعی، اختلاف معنی داری در سطح 5 درصد وجود داشت به طوری که بیشترین عملکرد تجمعی از تیمارهای شاهد و محلول پاشی در زمان گلدهی حاصل شد و در مقابل، تیمارهای محلول پاشی زمستانی و محلول پاشی تابستانی از عملکرد تجمعی کمتری برخوردار بودند. همچنین تاثیر تیمارهای مختلف محلولپاشی اوره بر شاخص تناوب باردهی از نظر آماری در سطح 5 درصد معنیدار بود. درختان در تیمار شاهد، بیشترین شاخص تناوب باردهی را داشتند و تیمارهای زمستانی و محلول پاشی در زمان گلدهی از کمترین شاخص تناوبباردهی برخوردار بودند. همه تیمارهای محلولپاشی اوره وزن متوسط میوه ها را نسبت به شاهد افزایش دادند اما بین تیمارهای محلول پاشی زمستانی، گلدهی و تابستانی تفاوت معنی داری وجود نداشت. بنابراین براساس نتایج این آزمایش جهت تعدیل تناوب باردهی مصرف نیتروژن پس از برداشت، هرس بهاری پس از تشکیل میوه، مصرف نفتالین استیک اسید با غلظت 300 میلی گرم در لیتر قبل از ریژش تابستانی میوه چه ها و محلول پاشی زمستانه و بهاری اوره توصیه می شود.واژه های کلیدی: شاخص تناوب باردهی، محلول پاشی اوره، مدیریت مصرف نیتروژن،