تاثیر شکل هندسی شیاربازکن در انتقال یا حفظ رطوبت خاک در منطقه بذر

برای افزایش درصد سبز محصول و پایداری محصول در اثر تنش های آبی، نیاز است تا در شرایط خشک خاک، رطوبت به منطقه بذر انتقال و در شرایط مرطوب خاک، رطوبت خاک در منطقه بذر حفظ و تلفات رطوبتی نیز در سطح خاک کاهش یابد. برای تعیین تاثیر شکل هندسی شیاربازکن ها بر حفظ یا انتقال رطوبت خاک به منطقه بذر، این تحقیق به صورت طرح یک بار خرد شده (اسپلیت پلات) در سه تکرار اجرا شد. تیمار اصلی رطوبت خاک در سه سطح 9 تا 12، 12 تا 15 و 15 تا 18 درصد و تیمار فرعی شکل هندسی شیاربازکن ها شامل: 1- شیار بازکن تیغه باریک با زاویه تمایل ˚53 ، 2- شیاربازکن کج ساق با قسمت خمیده تیز شده ، 3- شیاربازکن کج ساق با قسمت خمیده صاف، 4- شیار بازکن پنجه غازی و 5- شیاربازکن دیسکی (شاهد) بود. برای تاثیر شیاربازکن ها بر انتقال یا حفظ رطوبت خاک در منطقه بذر، پارامترهای درصد رطوبت خاک در منطقه بذر، درصد افت رطوبت خاک در سطح خاک و جرم خاک خشک انتقال یافته به منطقه بذر اندازه گیری شد. نتایج نشان داد که شکل هندسی شیاربازکن و درصد رطوبت خاک در زمان خاک ورزی بر جرم خاک خشک انتقال یافته به منطقه بذر، درصد افت رطوبت خاک در سطح خاک و میزان درصد رطوبت خاک در مناطق سه گانه بذر (15-0، 50-15 و 85-50 میلی متر) موثر هستند. با کاهش درصد رطوبت خاک مزرعه در زمان انجام عملیات خاک ورزی، درصد رطوبت خاک در مناطق سه گانه بذر نیز کاهش یافت. شیاربازکن کج ساق با قسمت خمیده تیز و در رطوبت خاک 18-15 درصد نسبت به شیاربازکن دیسکی (شاهد) و رطوبت خاک 12-9 درصد توانست در مناطق سه گانه بذر 15-0، 50-15 و 85-50 میلی متر به ترتیب 3/23، 5/47 و 4/39 درصد افزایش حفظ رطوبت خاک را به همراه داشته باشد. این نشان می دهد که شیاربازکن کج ساق با قسمت خمیده تیز می تواند رطوبت خاک مناطق بذر را در بی خاک ورزی افزایش دهد.واژه های کلیدی:خاک ورزی، شیاربازکن، منطقه بذر، کج ساق، پنجه غازی.