بررسی عملکرد گندم آبی در مزارع زارعین مناطق مختلف خوزستان

تولید پایدار گندم به عنوان یک محصول استراتژیک، از اهمیت کلیدی در اقتصاد زیربخش زراعتکشور برخوردار است. شرایط اقلیمی، سطوح زیر کشت و دسترسی به آبهای سطحی نسبتا قابلاطمینان و چشمانداز توسعه بخش کشاورزی خوزستان، این استان را به عنوان مهمترین قطب تولیدمحصولات کشاورزی از جمله گندم درآورده است. با وجود منابع آب و خاک و پتانسیل ژنتیکی ارقاماصلاحشده در حال کشت، عملکرد دانه گندم در مزارع زارعین دارای دامنه تغییرات زیادی است. بهمنظور تعیین پتانسیل عملکرد دانه و بررسی روابط بین عملکرد دانه و اجزا آن از طریق نمونه برداریاز سطوح مزارع استان، این تحقیق در سال زراعی 95 - 1394 در مزارع گندم کشاورزان استان خوزستاناجرا گردید. نتایج نشان داد که تغییرات عملکرد دانه نه تنها در حوزه های بزرگ از جمله در شمال،جنوب، مرکز، شرق و غرب استان، بلکه در قسمتهای مختلف هر شهرستان نیز دارای واریانس بالاییبود. عملکرد دانه از شمال به مرکز و جنوب و از شرق به غرب کاهش نشان داد. واریانس عملکرد دانهدر شهرستانهای شمال و شرق استان از تغییرات عملکرد دانه در سایر مناطق استان کمتر بود. یکی ازدلایل مهم تفاوت عملکرد دانه در سطح زارعین با پتانسیل ژنتیکی ارقام موجود در کل استان، عدموجود یک تناوب زراعی مناسب و در نتیجه فقر خاک های زراعی استان از نظر مواد آلی و جمعیتبالای علفهای هرز ارزیابی شد. به غیر از نواحی شمالی و تا حدودی شرق استان، شوری آب و خاکو کمبود منابع آب از جمله مهمترین دلایل تغییرات زیاد عملکرد دانه بود. بر اساس نتایج نمونه هایبرداشت شده از مزارع، عملکرد دانه رابطه قوی با تعداد سنبله در واحد سطح داشت. بطور کلی و براساس نتایج این تحقیق، یک راهبرد مهم در افزایش عملکرد دانه گندم و پایداری آن در خوزستان،تدوین و اجرای یک الگوی تناوبی متناسب با شرایط آب و خاک مناطق مختلف استان است.واژههای کلیدی: عملکرد دانه گندم، تناوب زراعی، سنبله در واحد سطح