بررسی سازگاری و پایداری عملکرد ژنوتیپهای امید بخش جو در آزمایش مقایسه عملکرد یکنواخت منطقه گرم

به منظور تعیین پایداری عملکرد و بررسی اثرات متقابل ژنوتیپ × محیط، تعداد 17 رقم و لاین امیدبخش جو همراه با سه شاهد نیمروز/صحرا، زهک و EBYTW-90-15 در آزمایش یکنواخت سراسری در طی سالهای زراعی 95-1393 در 6 ایستگاه منطقه گرم کشور شامل ایستگاههای اهواز، زابل، مغان، گنبد، برازجان و داراب در قالب طرح پایه بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار مورد بررسی قرار گرفتند. عملکرد ارقام و لاین های مورد بررسی پس از جمع آوری نتایج از مکانهای مختلف مورد تجزیه مرکب قرار گرفت. در تجزیه واریانس مرکب عملکرد تیمارها در کلیه ایستگاهها (با احتساب داده های ایستگاه داراب) اختلاف معنی دار برای اثر سال، اثر متقابل سال × مکان و رقم × مکان و همچنین اثر متقابل سه گانه رقم × مکان × سال محاسبه گردید. لاین های شماره 3 ، 4 و 5 با داشتن عملکرد 4/215، 4/007و 3/985 تن در هکتار بیشترین مقدار عملکرد را دارا بودند. در تجزیه واریانس مرکب عملکرد تیمارها در کلیه ایستگاهها (بدون احتساب داده های ایستگاه داراب) اختلاف معنی دار برای اثر متقابل سال × مکان و همچنین اثر متقابل سه گانه رقم × مکان × سال محاسبه گردید. لاین های شماره 3 ، 12 و 9 با داشتن عملکرد 4/462 ، 4/137 و 4/156 تن در هکتار بیشترین مقدار عملکرد را دارا بودند. با توجه به معنی دار بودن اثر رقم و اثر رقم در محیط در سال جهت بررسی دقیق تر اثرات متقابل ژنوتیپ × محیط و تعیین سازگاری ژنوتیپها از روش های مختلف تجزیه پایداری از جمله روش امی (AMMI) استفاده شد. در مجموع با توجه به مقایسه میانگین عملکرد ، معیارهای پایداری و خصوصیات زراعی ژنوتیپ های شماره 3، 5 و 19 )لاین های WB-93-3، WB-93-5 و WB-93-19) برای شرکت در آزمایشهای تحقیقی- ترویجی در منطقه شمال کشور و لاین های شماره 3، 4 و 12 )لاین های WB-93-3، WB-93-4 و WB-93-12) برای شرکت در آزمایشهای تحقیقی- ترویجی در منطقه جنوب کشور انتخاب شدند. واژه های کلیدی : لاین های امیدبخش جو ، سازگاری ، پایداری عملکرد ، منطقه گرم