جمع آوری، شناسایی و بیماریزایی قارچ های همراه نماتدهای سیستی غلات در استان خوزستان

در ایران گندم به عنوان مهمترین محصول مطرح می باشد و استان خوزستان از نظر تولید غلات در کشور جایگاه اول تولید را در سال های اخیر داشته است. نماتدهای سیستی غلات گونه هایHeterodera avenae و H. filipjevi از مهمترین نماتدهای خسارتزای گندم و جو در جهان می باشند. این گروه از نماتدها، اخیرا در 38 درصد از مزارع گندم و جو استان خوزستان با متوسط جمعیت 280 تخم وپوره در یکصد گرم خاک مشاهده شده اند. در راستای توجه به دشمنان طبیعی نماتدها بررسی هایی درخصوص شناسایی عوامل قارچی انگل نماتدهای سیستی غلات صورت گرفت. به همین منظور 76 نمونه خاک و ریشه از مزارع گندم شهرستان های اندیمشک، اهواز، ایذه، باغملک، بستان، بهبهان ، خرمشهر، دزفول، رامشیر، رامهرمز، سوسنگرد، شوش، شوشتر و گتوند طی سال های 96-1393 گرفته شد. سیست های موجود در خاک در آزمایشگاه با استفاده از قیف فنویک جداسازی گردیده و پس از ضدعفونی سطحی با هیپو کلرور سدیم و جنتامایسین بر روی محیط های کشت PDA،CMA ، MA و WA حاوی آنتی بیوتیک کشت داده شدند. از سیست های کشت داده شده 78 جدایه قارچی به دست آمد. جدایه های قارچی به دست آمده خالص سازی و جهت شناسایی مورد بررسی های ماکروسکوپی و میکروسکوپی قرار گرفتند. بیشترین فراوانی جدایه های قارچی مربوط به جنس Fusarium به میزان 47/37 درصد و کمترین آن به جنس های Chaetomium،Lecanicillium ، Macrophomina، Spadicoides و Ulocladium به میزان 3/95 درصد (برای هر جنس) تعلق داشت. جنس های قارچی دیگر به ترتیب فراوانی جنس ها شامل Penicillium، Paecilomyces و Alternaria به ترتیب به میزان 14/47، 11/84و 6/57 درصد بودند. بیماریزایی 10 جدایه فوزاریوم که جدایه های غالب در این آزمایش بودند شامل F.solani 1 از خرمشهر، F.solani 2 از ایذه، F.solani 3 از رامشیر، F.oxysporum 1 از رامشیر، F.oxysporum 2 از رامهرمز، F.bemiforme از بهبهان، F.chlamydosporum از شوش، F.dimerum از بهبهان، F.equiseti از ایذه و F.nygamai از رامهرمز روی سیست های قهوه ای رنگ نماتد در محیط آزمایشگاه مورد بررسی قرار گرفت. نتایج این بررسی نشان داد که همه جدایه های فوزاریوم تخم را به میزان 90-13 و لارو سن یک درون آنها را به میزان 53-4 درصد پارازیت کردند. بیشترین میزان پارازیتیسم تخم نماتد به میزان 90 درصد در جدایه F.solani 3 از رامشیر مشاهده شد. واژه های کلیدی: خوزستان، قارچ، کنترل بیولوژیک، نماتد سیستی غلات