اصلاح سیب به منظور تولید ارقام زودرس و میانرس (فاز2)

برنامه به نژادی سیب به منظور تولید ارقام زودرس و متوسط رس در سال 1384 پس از ارزیابی های مقدماتی فنولوژیک، ریخت شناسی و میوه شتاسی ارقام تجارتی موجود و ارقام موجود در کلکسیون تجارتی 108 رقم بومی و وارداتی سیب در 9 کلاس زمان رسیدن گروه بندی شدند (حاج نجاری و همکاران. 1387). ارقام والد انتخاب شدند و از 44 ترکیب تلاقی فول سیب و هاف سیب تعریف شده (شکل های 1 و 2)، تعداد 100.000 بذر هیبرید به دست آمد که پس از کشت در خزانه هیبرید 7000 دانهال سبز شدند. با استفاده از متدولوژی نشانگرهای مرفولوژیک در غربال اول سال 1386 ، 3000 دانهال حذف شدند. در غربال دوم در سال 1387 در میان 4000 دانهال نتاج باقی مانده همواره با بهره گیری از نشانگرهای مرفولوژیک تعداد720 نتاج امیدبخش زودرس و متوسط رس گزینش شدند و باغ هیبرید سیب در زمستان سال 1387 در مشکین آباد کرج احداث شد (حاج نجاری و همکاران. 1391). نقشه کاشت باغ هیبرید مشتمل بر 663 هیبرید تنی و ناتنی از ارقام والد مختلف تهیه شد (شکل های 3 و 4). خصوصیات نتاج از نظر زود باردهی ، فنولوژی گلدهی و زمان رسیدن، صفات غلظت کلروفیل برگ، تعداد شاخه های بارده، تعداد میوه در درخت، صفات پومولوژیک شامل وزن میوه، اندازه میوه (طول ، قطر)، شکل، ضخامت و طول دم میوه، عمق و عرض حفره ی دم، عمق و عرض حفره ی چشم، صفات بیوشیمیایی شامل, pH TSS TA, بررسی شد. خویشاوندی ژنتیک نتاج بر اساس صفات مورد بررسی، به دو روش Ward و UPGMA با استفاده از مربع فاصله ی اقلیدسی تجزیه خوشه ای انجام شد. بررسی توزیع نتاج نسبت به والدها صورت گرفت. ادامه تحقیقات از سال 1392 تا پایان سال 1395 در میان 520 ژنوتیپ باقی مانده، منجر به گزینش نهایی 173 ژنوتیپ امیدبخش زودرس و متوسط رس با عملکرد بالا، اندازه متوسط تا درشت در شکل های مختلف و رنگ های زرد، سبز و قرمز با انواع تیپ رنگ رویی گردید که 72 هیبرید امیدبخش از آزمون حسی (Panel test) با موفقیت عبور کردند. در ارومیه 32 ژنوتیپ برترگزینش شدند. در اصفهان 470 هیبرید در مرحله ارزیابی مقدماتی هستند. ارقام امیدبخش انتخابی پس از پانل تست با قدرت تولیدی بسیار بالا و شکل و رنگ جدید نویددهنده افزایش مزیت نسبی با راندمان اقتصادی عالی هستند که آماده جایگزین شدن با ارقام کم محصول و قدیمی هستند.