بررسی سازگاری هیبریدهای منوژرم چغندرقند در شرایط کشت به هنگام و کشت تابستانه (کشت دیرهنگام) در مناطق مختلف کشور

کمبود آب از عوامل مهم محدود کننده تولیدات کشاورزی در مناطق خشک و نیمه خشک جهان از جمله ایران می باشد. یکی از راهکارهای مناسب برای چنین شرایطی، معرفی ارقام با طول دوره رشد کوتاه (ارقام زودرس) می باشد. در این تحقیق، 11 هیبرید منوژرم با طول دوره رشد کوتاه به همراه دو سینگل کراس منوژرم، دو رقم شاهد زودرس خارجی و یک رقم شاهد معمولی در سال 1395 در مناطق کرج، مشهد و میاندوآب در شرایط کشت معمول (اوایل اردیبهشت) و کشت دیرهنگام (اوایل تیر) از نظر عملکرد و کیفیت مورد ارزیابی قرار گرفتند. آزمایشات در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با 4 تکرار اجرا شد. پس از برداشت، تجزیه کیفی نمونه های خمیر ریشه انجام گردید. نتایج نشان داد که بین ژنوتیپ ها از لحاظ همه صفات تفاوت معنی دار وجود دارد. مقایسه میانگین ها در تاریخ کاشت اول نشان داد که هیبرید شماره 6 ((436 *231)*AR- HS- 714-737) با عملکرد ریشه 97/80 تن در هکتار دارای تفاوت معنی دار با رقم شاهد زودرس خارجی فوتورا (با عملکرد ریشه 96/70 تن در هکتار) می باشد. مقایسه میانگین ها در تاریخ کاشت دوم نشان داد که هیبریدهای شماره 9 ( (7112 * SB36)*AR-HS-735 و 10 ((7112 * 31714)*AR- HS- 735) به ترتیب با عملکرد شکر38/7 و 70/7 تن در هکتار نسبت به سایر هیبریدها و رقم شاهد ماندارین برتری معنی دار داشته و با رقم شاهد فوتورا (با عملکرد شکر 87/8 تن) گروه برتر را تشکیل دادند. برای ارتقای عملکرد شکر می توان والد پدری این دو هیبرید (AR- HS- 735-91) را وارد چرخه بعدی گزینش نمود.واژه های کلیدی: چغندرقند، زودرسی، درصد قند، هیبرید