ارزیابی خصوصیات رویشی و زایشی ژرم پلاسم به (Cydonia oblonga Mill) منطقه شمال غرب کشور

بر خلاف درختان سیب و گلابی، ژنوتیپ های بذری درخت به (Cydonia oblonga Mill.)در جمعیت های مستقلی در مناطق مختلف کشور پراکنش دارد. بر این اساس، تحقیق اخیر به منظور مطالعه صفات رویشی و زایشی ژرم پلاسم درخت به و گزینش ژنوتیپ(های) برتر و امیدبخش از میان دانهال های ناحیه شمال غرب کشور انجام شد. به این منظور 13 ژنوتیپ که در بررسی اولیه از استان های اردبیل و غرب گیلان جمع آوری شده بود، طی دو فصل رشد بر اساس 55 صفت دستور العمل ملی آزمون های تمایز یکنواختی و پایداری و همچنین صفات ارگانولپتیک و عملکردی در کنار رقم شاهد اصفهان مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج بیانگرتنوع قابل توجه و مفید برای تمایز در برخی خصوصیات از جمله اندازه میوه، شکل میوه، طول پهنک برگ، عادت رشد درخت، قدرت رشد درخت و شکل قاعده برگ بود. در این بررسی تجزیه کلاستر به روش (ward) بر روی تمامی صفات رویشی و زایشی انجام و ژنوتیپ ها در سه شاخه تقسیم بتدی شدند که در شاخه اول ژنوتیپ های برتر به همراه شاهد خوشه بندی شدند، درحالی که در خوشه های دوم و سوم، ژنوتیپها از نظر کیفیت و کاربرد جهت گزینش بعدی، ضعیف تر بودند.همچنین در بررسی ارگانولوپتیکی که از میوه ها بعمل آمد، ژنوتیپ های ASH، AD1 وAS1 به طور میانگین برتر از دیگر ژنوتیپ ها بودند ودر بررسی عملکرد و کارایی عملکرد نیز مشخص شد که ژنوتیپ های AD1، ، AD6، AD5 و GIVI بهترتیب دارای بیش ترین عملکرد و کارایی عملکرد می باشند. بر اساس جمیع شرایط و تلفیق کیفیت میوه و عملکرد و با توجه به کاربرد اصلی میوه درخت به بعنوان فرآوری، چهار ژنوتیپ AD1، ASH، AS1 و گیوی کوثر به عنوان ژنوتیپ های امیدبخش مورد گزینش قرار گرفتند. علاوه بر این، ژنوتیپ AJ1 که در سال های اول فاقد باردهی لازم بود، در طی سال آخر پروژه از کیفیت میوه بالایی برخوردار بود، لیکن سایر ارزیابی ها روی این ژنوتیپ به دلیل افزوده شدن دیرتر این ژنوتیپ به کلکسیون به، مقدور نشد. به نظر می رسد گزینش ارقام مناسب برای تازه خوری، تنها از میان ژنوتیپ-های مربوط به شمل غرب کشور و خصوصا از میان ژنوتیپ های بذری شهرستان کوثر مقدور گردد. در ادامه لازم است ضمن تکمیل بررسی ژنوتیپ ها، به ارزیابی سازگاری ژنوتیپ های امیدبخش اقدام گردد.واژه های کلیدی: رقم امید بخش، خصوصیات ارگانولپتیک، کارآیی عملکرد، تمایز ارقام، رقم اصفهان