ایجاد نسل‎ها ی بک‎کراس در تلاقیهای F1 مقاوم به بیماری موزاییک زرد کدو و ارزیابی آنها در جمعیتهای خربزه خاقانی و گرگاب و طالبی سمسوری

بمنظور انتقال مقاومت به جمعیت های بومی خربزه های خاقانی ، گرگاب و سمسوری، به ZYMV جمعیت های F1 منتج از پروژه های پیشین ، طی سالهای 1386 تا 1390، وارد برنامه های بک کراس شدند. پس از هر نسل بک کراس، یک نسل سلفینگ در بوته های مقاوم انجام شده و ژنوتیپ های مقاوم انتخاب شده از سلف ها به نسل بعد رفتند. در طول این برنامه 18 انتری مقاوم از نسل های متفاوت ( سلف یا بک کراس 1 یا بک کراس 2 یا بک کراس 3) برای گرگاب تولید شد. این تعداد در خاقانی 44 و در سمسوری39 عدد بود. به منظور بررسی کمیت مقاومت در نسل ها، تجزیه واریانس آشیانه ای برای انتری های تمام نسل ها انجام شد و مشخص شد که بین والدین از نظر کمیت الایزا که بیانگر مقاومت می باشد، اختلاف بسیار معنی دار در سطح p<0.01 وجود دارد . اختلاف بین والدین ، به اختلاف بین بک کراس های یک والد و اختلاف بین سلف های یک بک کراس، تفکیک و مشخص شد که اختلاف معنی داری بین نسل های بک کراس داخل یک والد و بین سلف های درون هر بک کراس وجود دارد. در نهایت و پس از پایان دوره چهار ساله آزمایش، 5 لاین BC3-S1 در سمسوری، دولاین BC3-S1 در گرگاب و چهار لاین BC3-S1 در خاقانی ، مقاوم به ZYMV ارزیابی گردید. سرعت اینبریدینگ در بک کراس با سرعت اینبریدینگ در سلفینگ برابر است و بنا بر این سه نسل بک کراس معادل با سه نسل خود گشنی بوده و از لاین های حاصل از تلاقی برگشتی با دو نسل سلفینگ می توان به لاین های اینبرد رسید. لاین های اینبرد والدین هیبرید های آینده را تشکیل خواهند دادکه در پروژه های بعدی تولید خواهد شد. در حال حاضر 5 ویروس بیماریزا در خربزه و طالبی خسارت شدید ایجاد می کنند که با تشکیل گروه های تحقیقاتی قوی، می توان همین برنامه را در خصوص آنها پیاده سازی نموده و ملونهای بومی و با کیفیت کشور را از خطر ویروس ها نجات بخشید.کلید واژگان: خربزه ، طالبی، ZYMV، مقاومت