بررسی بازده لاینهای پیشرفته گندم تحت شرایط آبیاری تکمیلی و دیم در منطقه شمال غرب کشور

افزایش عملکرد در واحد سطح تحت تنش خشکی یکی از مهم ترین عوامل موثر تولید گندم در ایران است. در این راستا و به منظور ارزیابی بازده لاینهای پیشرفته گندم تحت شرایط آبیاری تکمیلی و دیم در منطقه شمالغرب کشور تعداد 23 ژنوتیپ پیشرفته گندم دیم (در قالب دو آزمایش 11 و 12 رقمی) به همراه شاهد تک-آب تحت دیم و دوبارآبیاری در زمان کاشت و ساقه دهی در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با 2 تکرار طی سال زراعی 96-1395 در شهرستان اشنویه موردمطالعه قرار گرفتند. در طول فصل زراعی صفاتی مانند تعداد روز تا ظهور خوشه، ارتفاع بوته، طول سنبله، وزن هزاردانه و عملکرد دانه مطالعه شدند. نتایج تجزیه سالیانه نشان داد که بین ژنوتیپ های موردمطالعه تفاوت معنی دار برای عملکرد دانه و بسیاری از صفات زراعی وجود داشت. براساس نتایج بدست آمده لاین شماره 3 (کراس آذر2) به دلیل دارا بودن ویژگیهای مهم زراعی مانند وزن هزاردانه و شاخص برداشت بیشتر و زودرسی نسبی از مزیت نسبی بهتری نسبت به سایر ارقام برای کاشت در منطقه تحت شرایط دیم و آبیاری تکمیلی برخوردار بوده ولی ارقام تک-آب و میهن فقط برای تولید تحت شرایط آبیاری تکمیلی مطلوب میباشند. بررسی لاینهای پیشرفته برای آبیاری تکمیلی نیز نشان داد که لاین شماره3 (KARL//CTK/VEE/3/F1502W9.01/4/STEPHENS) و لاین شماره 2 (ERYT783-96/SHARK-1) و رقم تک-آب به ترتیب با 3178 ، 3011 و 3039 کیلوگرم در هکتار بالاترین عملکرد را داشتند و از مزیت کشت در منطقه برخوردار میباشند. در مجموع براساس شاخص های زراعی و اقتصادی ارقام تک-آب، KARL//CTK/VEE/3/F1502W9.01/4/STEPHENS ، ERYT783-96/SHARK-1 و میهن فقط برای کاشت تحت شرایط آبیاری تکمیلی و لاین کراس آذر2 جهت کشت تحت شرایط دیم و آبیاری تکمیلی مناسب تشخیص داده شدند.کلمات کلیدی: گندم، آبیاری تکمیلی، شاخص برداشت، عملکرد دانه و اشنویه