کاهش تنش خشکی در درختان زیتون با استفاده از برخی مواد تعدیل کننده تنش

زیتون یکی از درختان مهم میوه بوده که از لحاظ تهیه کنسرو و روغن مورد توجه اکثر کشورها می باشد. به دلیل وجود شرایط مستعد برای پرورش زیتون و نیاز کشور به تولید روغن، این محصول از نظر اقتصادی اهمیت زیادی دارد. یکی از مهم ترین مسایل در توسعه کشت زیتون، تامین آب مورد نیاز آبیاری درختان است. با توجه به خطر جدی کمبود آب و خشکسالی به ویژه طی چند سال اخیر، اتخاذ روش های مناسب در بهره برداری بهینه از منابع آبی ضروری است که از این میان می توان به استفاده از ارقام مقاوم (غلامی، 1395)، تعیین زمان های بحرانی آبیاری (Gholami et al.,2016)، استفاده از مالچ (Gholami et al., 2013a) و تنظیم کننده های رشد گیاهی (Gholami et al., 2013b) اشاره نمود. کاهش رشد، اولین واکنش گیاهان در برابر تنش کم آبی است. تنش خشکی خصوصیات رویشی درختان زیتون از جمله ارتفاع، وزن تر و خشک اندام ها، تعداد و سطح برگ و ... را تحت تاثیر قرار می دهد. سطح برگ نیز با خشک شدن خاک کاهش یافته و تغییرات سازگاری در توزیع ماده خشک، افزایش در نسبت ریشه به شاخساره همراه است (Higgs and Kelin,1990). یکی از مهمترین مکانیسم های سازگاری گیاهان به شرایط کم آبی، پدیده تنظیم اسمزی است که در درختان زیتون، پسته و بادام گزارش شده است (Chartzoulakis et al., 2000). تحمل به تنش خشکی می تواند نتیجه تولید و یا تجمع محلول های اسمزی سازگار باشد. تجمع اسمولیت های سازگار موثر در امر تنظیم اسمزی با پایین رفتن پتانسیل اسمزی به سلول اجازه می دهد که آب بیشتری را از محیط جذب کند. بنابراین اثر جبران کننده سریع بر کمبود آب در گیاه را دارد (Rieger,1995). مقاومت گیاه همراه با بیان ژن ها و سنتز پروتیین ها می باشد. زیتون از جمله گیاهانی است که در هنگام خشکی با پایین نگه داشتن پتانسیل آب برگ می تواند در برابر خشکی مقاومت نماید (Xiloyannis et al., 1999). چنین پاسخی نیز توسط2000) Chartzoulakis et al.,) گزارش شده است.