بررسی تاثیر اندازه های مختلف سوخچه بر عملکرد سوخ جمعیت های پیاز مناسب مناطق معتدل سرد ایران

این تحقیق به منظور بررسی و تعیین تاثیر اندازه های قطری سوخچه بر عملکرد سوخ و سایر صفات کمی و کیفی دو جمعیت پیاز روز بلند انجام شد. پژوهش در سال 1395 به صورت آزمایش فاکتوریل در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی در سه تکرار در موسسه تحقیقات اصلاح وتهیه نهال بذر کرج انجام شد. عامل های آزمایش شامل جمعیت های پیاز در دوسطح (جمعیت بهبود یافته قرمز ری و سفید قم) و عامل دیگر اندازه های مختلف قطری سوخچه در چهار سطح (1 تا 1/5، 1/5 تا 2، 2 تا 2/5 و 2/5 تا 3 سانتی متر) و کشت مستقیم بذر به عنوان شاهد بود. هر کرت آزمایشی از چهار خط کاشت به فاصله 30 سانتی متر و فاصله بوته بر روی ردیف 10 سانتی-متر، به ابعاد 3 *1/2 متر تشکیل شده بود. صفات بررسی شده شامل عملکردکل، عملکرد بازارپسند، قطر و طول پیاز، قطر گردن، درصد دو قلویی، درصد بولتینگ، درصد ماده خشک و مدت زمان رسیدگی سوخ بود. نتایج تجزیه واریانس نشان داد اثر جمعیت های پیاز و اندازه های مختلف قطری سوخچه برای همه صفات مورد ارزیابی شده در سطح 1% معنی دار بود و تنها اثر متقابل جمعیت های پیاز و اندازه های قطری سوخچه برای صفت درصد بولتینگ در سطح پنج درصد معنی دار بود. نتایج مقایسه میانگین نشان داد عملکرد سوخ درجمعیت سفید قم به میزان 52/83 تن در هکتار به طور معنی داری بیشتر از جمعیت قرمز ری با عملکرد 44/69 تن در هکتار بود. بیشترین عملکردکل در بین اندازه های قطری سوخچه و کشت مستقیم بذر در اندازه قطری 2 تا 2/5 سانتی متر، به میزان 53/37 تن در هکتار مشاهده شد. عملکرد حاصل از کشت سوخچه با اندازه قطری 2 تا 2/5 سانتی متر با عملکرد اندازه های قطری 1 تا 1/5 و 2/5 تا 3 سانتی متر هم گروه و با اندازه قطری 1 تا 1/5 سانتی متر و شاهد(کشت بذر) به ترتیب 47/55 و 41/94 تن در هکتار تفاوت معنی دار داشت. بیشترین عملکرد بازار پسند در روش کشت مستقیم بذر به میزان 38/03 تن در هکتار مشاهده شد که با عملکرد حاصل از کشت سوخچه با قطر 1تا 1/5 سانتی متر به میزان 37/42 تن در هکتار هم گروه و با سایر اندازه های سوخچه تفاوت معنی داری داشت. بیشترین درصد بولتینگ و درصد دوقلویی در کشت سوخچه با اندازه 2/5 تا 3 سانتی متر به ترتیب به میزان 88/37% و 39/48 درصد مشاهده شد که موجب کاهش معنی دار عملکرد بازارپسند آن نسبت به اندازه-های کوچکتر و کشت مستقیم بذر شد. کمترین مدت زمان رسیدگی سوخ با کشت اندازه قطری سوخچه 1 تا 1/5 سانتی متر، به میزان 112/5 روز مشاهده شد که نسبت به تاریخ رسیدگی سوخ در کشت بذری به میزان 169/66 روز زودرس تر(حدود 50 روز) بود. واژگان و مفاهیم کلیدی: ارقام پیاز، بولتینگ، سوخچه و عملکرد