بررسی روند تغییرات و تخریب اراضی با استفاده از داده های رقومی ماهواره لندست( مطالعه موردی:شهرستان کرج)

بررسی کمیت و کیفیت تغییرات پوشش اراضی و کاربری اراضی یکی از موارد ضروری در امر برنامه ریزی و مدیریت برای تصمیم سازان امر است. هدف اصلی این تحقیق بررسی روند تغییرات و تخریب اراضی شهرستان کرج در 30 سال گذشته است. تغییرات پوشش زمین می تواند به تبدیل از یک نوع پوشش به نوع دیگر و تغییر در کاربری اراضی تقسیم گردد.تغییرات تغییر اراضی قابل کشت به مسکونی، صنعتی و مشابه آن تهدیدی برای توسعه کشاورزی و منابع طبیعی است. بنابراین پایش تغییرات برای تبیین روند آن ضروری است. در این طرح، به منظور بررسی تغییرات پوشش و کاربری اراضی منطقه کرج در بازه زمانی معینی(سه دهه)، داده های سنجنده لندست مورد ارزیابی قرار گرفتند. پس از انجام تصحیحات رادیومتری و هندسی تصاویر،پردازش های موردنیاز مانند تهیه تصاویر رنگی کاذب با ترکیب باندی مختلف و شاخص های گیاهی ساخته شد. برای بررسی چگونگی توزیع طیفی پدیده ها، محاسبات آماری مانند: همبستگی، میانگین، انحراف معیار و هیستوگرام باندها انجام گردید. بر اساس مطالعات میدانی، تفسیر چشمی ترکیب های رنگی تصاویر و شاخص های گیاهی، کلاس های پوشش زمین در ابتدا شناسایی گردید. به منظور بررسی تغییرات پوشش گیاهی در این بازه زمانی، پس از تعیین آستانه برای نقشه های NDVI و تولید 4 نقشه NDVI منطقه در4 دوره صورت پذیرفت و مناطق دارای تغییر پوشش گیاهی و فاقد تغییر پوشش گیاهی مشخص و به همراه آمار و اطلاعات مربوطه ارایه گردیدند. در ادامه در راستای اهداف پژوهش و به منظور تایید فرضیه های موردنظر، تغییرات کاربری منطقه موردمطالعه نیز در بازه زمانی مربوط ،موردبررسی قرار گرفت . در این مرحله پس از تعیین طبقات کاربری اراضی منطقه مطالعه(کشاورزی- مرتع- مسکونی و سایر) برای تهیه نقشه کاربری اراضی سال 2009 ،از تصویر ماهواره ای این سال و از استراتژی طبقه بندی حداکثر احتمال استفاده شد . ضریب کاپا و دقت کلی نقشه خروجی به ترتیب 83/0 و 96 درصد بود. به منظور بررسی و تعیین روند و میزان تغییرات طبقات کاربری اراضی در منطقه مطالعه، با قیاس نقشه های سنوات قبل ، پس از همسان سازی و یکپارچه کردن نقشه ها با استفاده از روش مقایسه پس از طبقه بندی، علاوه بر تعیین روند افزایشی یا کاهشی طبقات کاربری، میزان تغییرات مشخص و نتایج در قالب نمودار، نقشه و جداول اطلاعاتی ارایه گردید. نتایج حاصل از این پژوهش نشان داد که در سه دهه گذشته،از میزان پوشش گیاهی کاسته شده و به سطح اراضی بدون پوشش اضافه گردیده است(385درصد افزایش اراضی بدون پوشش). در مورد تغییر طبقات کاربری اراضی،از سطح اراضی کشاورزی کاسته شده و بر سطح اراضی مسکونی افزوده شده است(به ترتیب از 42 درصد به 23 و از 17 به 34 درصد). نتایج موردنظر ،فرضیه های تحقیق را تایید و بر توانایی تصاویر ماهواره ای در مطالعات بررسی تغییرات منابع طبیعی تاکید می نماید.کلمات کلیدی :سنجش ازدور ، تغییر کاربری ، کرج ، لندست،NDVI