بررسی عملکرد سطوح عایق، نیمه عایق و طبیعی در فرایند بارش- رواناب سامانه های سطوح آبگیر منطقه تنگ چنار استان یزد

سامانه های سطوح آبگیر باران یکی از روش های مدیریت و بهر ه برداری از آب باران است .رواناب حاصل از این سامانه ها به صورت مدیریت شده جمع آوری و ذخیر ه سازی می شود. در این ارتباط پروژه بررسی عملکرد سطوح عایق، نیمه عایق و طبیعی در فرایند بارش- رواناب سامانه های سطوح آبگیر وامکان استحصال آب باران برای تامین بخشی از آب مورد نیاز فضای سبز و باغات دیم در منطقه تنگ چنار استان یزد به اجرا در آمده است. برای انجام این کار تعداد 12 سامانه سطوح آبگیر به ابعاد 2*5/2 متر با سه تیمار عایق، جمع آوری سنگریزه و پوشش گیاهی سطح سامانه (نیمه عایق) و شاهد (طبیعی) در چهار تکرار بر روی دامنه ای با شیب 15 درصد احداث شد. در پایین دست هر سامانه، یک مخزن جمع آوری رواناب و لوله ای برای انتقال رواناب ها از سطح سامانه به داخل مخزن تعبیه شد .حجم آب جمع آوری شده در داخل هر مخزن، بعد از هر بارش به دقت اندازه گیری شد. نتایج مربوط به 25 رخداد بارش منجر به تولید رواناب نشان داد که با این عمل می توان به ترتیب حدود سه و شش برابر حالت های نیمه عایق و پوشش طبیعی زمین (شاهد)، رواناب تولید نمود. همچنین نتایج نشان داد که میانگین ضریب رواناب در تیمار عایق در طی بارش های مورد بررسی 76 درصد بوده است، این در حالی است که میانگین ضریب رواناب در تیمار های نیمه عایق و شاهد به ترتیب 11 و چهار درصد محاسبه شده است. ماه های مهم تامین نیاز آبی گیا هان در منطقه مورد مطالعه از خرداد تا مهر ماه است، متوسط عمق رواناب تولیدی در تیمار عایق نسبت به تیمار دست نخورده 18 برابر و نسبت به تیمار نیمه عایق پنج برابر است. بنابر این در یک جمع بندی کلی می توان نتیجه گرفت که در بسیاری از مناطق خشک و نیمه خشک با به کارگیری پوشش عایق در سامانه ها ی سطوح آبگیر می توان رطوبت مورد نیاز گیا هان را در محل استقرار آن ها مهیا نمود و افزایش تولید از طریق باغات دامنه ای را امکان پذیر ساخت.کلمات کلیدی:سطوح آبگیر، بارش – ر واناب، عایق، نیمه عایق، ضریب رواناب، باغات دیم، تنگ چنار