بتول قربانی سینی
کارشناس ارشد مهندسی گداخت هسته ای,, نویسنده و پژوهشگر ریاضیات، فلسفه و...
240 یادداشت منتشر شدهآلزایمر سراغ افراد باهوش و نابغه هم می رود.
آلزایمر یک بیماری زیستی مغز است که با تغییراتی مانند تجمع پروتئین های آمیلوئید و تاو و آسیب تدریجی شبکه های عصبی همراه است. آلزایمر به سلول ها و ارتباطات مغزی آسیب می زند و می تواند حافظه، زبان، استدلال و توانایی انجام کارهای روزمره را به تدریج مختل کند.با این حال، فعالیت فکری طولانی مدت ممکن است به ایجاد «ذخیره شناختی» کمک کند؛ یعنی مغز بتواند برای مدتی طولانی تر، با وجود آسیب های بیماری، عملکرد خود را حفظ کند. به همین دلیل ممکن است دو نفر با میزان قابل توجهی از تغییرات مغزی، علائم کاملا متفاوتی داشته باشند. در فردی ممکن است حافظه وقایع جدید زودتر مختل شود، در حالی که دانش قدیمی، مهارت های تخصصی یا برخی توانایی های آموخته شده مدت بیشتری باقی بمانند. بنابراین هوش بالا لزوما مانع ایجاد بیماری نیست؛ ممکن است در برخی افراد، بیشتر باعث تاخیر در آشکار شدن نشانه های این بیماری شود. نمونه ای بسیار جالب، «آیریس مرداک»، فیلسوف و رمان نویس برجسته بریتانیایی است. او در کنار فعالیت فلسفی، ۲۶ رمان نوشت و از نویسندگان مهم قرن بیستم بود. آخرین رمانش، «معمای جکسون»، در سال ۱۹۹۵ منتشر شد؛ این رمان را در همان دوره ای که بیماری آلزایمر در او در حال شکل گیری بود، نوشت. سال ها بعد، پژوهشگران دانشگاه کالج لندن با استفاده از روش های رایانه ای، این رمان را با آثار قدیمی تر مرداک مقایسه کردند، آنها دریافتند تنوع واژگان در اثر پایانی کاهش یافته و جمله ها، واژه ها و بندهای کمتری داشته اند. مرداک در زمان نوشتن این اثر هنوز تشخیص رسمی آلزایمر نگرفته بود، اما پژوهشگران معتقد بودند تغییرات زبانی موجود در متن با مراحل اولیه بیماری سازگار است. آرتور وایتمن، از چهره های تاثیرگذار در فیزیک ریاضی نوین بود، او در ژانویه ۲۰۱۳ در ۹۰سالگی بر اثر آلزایمر درگذشت و.. این نمونه ها نشان می دهد که حتی ذهنی بسیار خلاق، دارای نبوغ و فلسفی نیز از آسیب های زیستی مغز، مصون نیست؛ با این حال، مسیر زوال همه توانایی های ذهنی یکسان نیست و برخی توانایی ها می توانند مدت بیشتری حفظ شوند. فعالیت فکری، مطالعه، سعی در یادگیری زبان جدید، حل جدول و پازل و ... در افراد مستعدتر نسبت به این بیماری؛ می تواند باعث به تعویق افتادن علائم این بیماری شوند.