از زخم تا معنا؛ چرا برخی زخم ها، زخم بستر روح می شوند و برخی سرچشمه معنا؟

آفرینش و خلق توسط انسان یکی از مواردیست که می تواند انسان را هرچه بیشتر با جهان درون و برون آشنا کند؛ در این بین گاهی از دل تجارب زندگی، چیزی خلق می شود که شگفتی همگان را برمی انگیزد. گرچه برای همه انسانها احساس غم، شادی و... فارغ از کمیت و کیفیت آن جزو تجربه زیسته همه انسانهاست؛ اما انسانها در رویایی با تجارب زیسته خود بسیار متفاوت عمل می کنند؛ بعنوان مثال رنج، اگرچه تجربه ای مشترک میان انسان هاست، برای همه به یک معنا و یک سرنوشت نمی انجامد. انسان در سال های زندگی خود با زخم هایی مواجه می شود که گاه حاصل انتخاب او نیستند و از شرایطی سرچشمه می گیرند که امکان تغییرشان در اختیار او نیست. مسئله اصلی، نه مقدس خواندن رنج است و نه انکار آن، بلکه چگونگی رویارویی انسان با رنجیست که بدون دعوت بسراغش آمده است. رنج به خودی خود ساختاری بوجود نمی آورد و نمی توان از هر تجربه دردناکی انتظار رشد، معنا و یا آفرینش را داشت؛ اما انسان می تواند در برابر بخشی از آنچه قادر به تغییرش نیس، در برابر رنج ناخوانده، نوع مرویارویی خود را تغییر دهد و از دل تجربه، شناخت، پرسش، آفرینش و معنایی تازه پدید آورد. از این منظر، زخم ایجاد شده توسط رنج می تواند به دو مسیر متفاوت منتهی شود: اگر انسان در آن ساکن بماند و هیچگونه دست و پایی برای رهایی و ایجاد وضعیتی بهتر نزند و رنج را به تمامیت وجود خود بدل کند، ممکن است زخم از عامل درد به زخمی مزمن و فرسایشی، مانند «زخم بستر»، تبدیل شود؛ اما اگر بتواند با قدرت با آن روبرو شود، آن را بفهمد و از دل آن چیزی بیافریند، همان زخم می تواند به سرچشمه ای برای معنا و تعالی تبدیل شود. بنابراین، تفاوت میان انسان ها الزاما در میزان رنجی که تجربه کرده اند نیست، بلکه گاه در شیوه ای است که با آن رنج، روبرو می شوند. انسان همیشه قادر نیست زخم را از زندگی خود حذف کند، اما می تواند بکوشد اجازه ندهد زخم، به گسترده تر از آنچه است تبدیل شود. از این منظر، حرکت «از زخم تا معنا» نه به معنای زیبا جلوه دادن رنج، بلکه تلاشی برای یافتن راهی است که در آن، آنچه نمی توان تغییر داد، به پایانی زخمتر و عمیقتر تبدیل نشود و در تاریک ترین تجربه ها نیز امکان دستیابی روزنه ای به سوی شناخت، آفرینش و معنا باقی بماند.

کلیدواژه ها:

رنج ، زخم ، معنا ، آفرینش ، تجربه مشترک