حق سلامت کودک فقط درمان بیماری نیست؛ چه مسئولیتی بر عهده جامعه است؟

---

 

دکتر محمدمهدی سیدناصری

حقوقدان،پژوهشگر حقوق کودک و آینده کودکی در عصر دیجیتال

حق سلامت کودک فقط درمان بیماری نیست؛ چه مسئولیتی بر عهده جامعه است؟

وقتی کودکی بیمار می شود، معمولا نخستین پرسش این است که چگونه می توان او را درمان کرد. اما حق سلامت از زمان مراجعه به پزشک آغاز نمی شود؛ بسیار پیش تر، در کیفیت تغذیه، آب آشامیدنی، هوای سالم، شرایط زندگی، امنیت خانواده، آموزش و امکان دسترسی به خدمات حمایتی شکل می گیرد. کودکی که به دلیل فقر از تغذیه مناسب محروم است، در محیط آلوده زندگی می کند یا به خدمات ضروری سلامت دسترسی ندارد، ممکن است پیش از آنکه بیماری اش تشخیص داده شود، با مجموعه ای از موانع روبه رو شده باشد که سلامت او را تهدید می کنند.

ماده ۲۴ کنوانسیون حقوق کودک، حق برخورداری از بالاترین سطح قابل حصول سلامت و دسترسی به خدمات درمانی را به رسمیت می شناسد. این حق تنها به درمان بیماری محدود نیست و اقدام هایی مانند کاهش مرگ ومیر کودکان، مبارزه با بیماری و سوءتغذیه، دسترسی به آب سالم، مراقبت های بهداشتی و آموزش مرتبط با سلامت را نیز دربرمی گیرد. بنابراین، سلامت کودک موضوعی صرفا پزشکی نیست؛ تصمیم های اقتصادی، اجتماعی، آموزشی و زیست محیطی نیز بر آن اثر می گذارند.

البته خانواده در مراقبت از سلامت کودک نقش مهمی دارد، اما نمی توان تمام مسئولیت را بر دوش والدین گذاشت. خانواده ای که توان مالی کافی ندارد، به تنهایی نمی تواند همه موانع دسترسی به خدمات را برطرف کند. نهادهای عمومی باید با سیاست های موثر، خدمات در دسترس و حمایت از خانواده های آسیب پذیر، امکان برخورداری کودکان از مراقبت های ضروری را فراهم کنند. همچنین، دیدگاه کودک درباره درد، ترس، درمان و نیازهایش باید متناسب با سن و میزان درکش جدی گرفته شود. سلامت کودک زمانی بهتر حفظ می شود که او نه فقط موضوع مراقبت، بلکه انسانی صاحب کرامت و حق باشد. پرسش اصلی این نیست که پس از بیمارشدن کودک چه می کنیم؛ پرسش این است که چه شرایطی فراهم کرده ایم تا او بتواند سالم تر زندگی کند و در صورت نیاز، بدون تبعیض به مراقبت مناسب دسترسی داشته باشد.

---