جواد طلسچی یکتا بنیانگذار رسانه تاب آوری
بنیانگذار رسانه تاب آوری ایران | اولین رسانه تاب آوری اجتماعی کشور | پدر تاب آوری نوین ایران
270 یادداشت منتشر شدهResilience یا Resiliency؟ نقد و تحلیلی بر تحریف واژه شناسی تاب آوری
Resilience یا Resiliency؟ نقد و تحلیلی بر تحریف واژه شناسی تاب آوری
نقد و تحلیلی بر تحریف واژه شناسی تاب آوری؛ وقتی منافع شخصی، جایگزین دقت علمی می شود
در رشد و توسعه علم روان شناسی و حوزه های مرتبط با سلامت روان، واژه شناسی (Terminology) صرفا یک مسئله زبانی ساده نیست، بلکه بنیان و شالوده انتقال درست مفاهیم تخصصی است. متاسفانه گاهی مشاهده می شود که نافهمی یا کم دانشی ابتدایی در انتخاب واژگان، به جای تصحیح و پذیرش اشتباه، به پافشاری و حتی تحریف مفاهیم تخصصی منجر می شود.
بررسی ریشه شناختی و تخصصی: Resilience یا Resiliency؟
از منظر زبان شناسی تخصصی و ادبیات استاندارد روان شناسی:
- Resilience: مفهوم و سازه اصلی «تاب آوری» (فرایند، توانایی و ظرفیت انطباق مثبت در مواجهه با سختی ها) است که در متون مرجع بین المللی و فرهنگ های معتبر روان شناسی به کار می رود.
- Resiliency: بیشتر حالت یا صفت وابسته به این ویژگی (مانند تاب آور بودن یا کیفیت مرتبط با آن) را تداعی می کند و در ادبیات تخصصی آکادمیک کمتر به عنوان ترم اصلی و رسمی سازه علمی استفاده می شود.
اگرچه در متون عامیانه ممکن است این دو کلمه گاهی مترادف در نظر گرفته شوند، اما در سطح تخصصی و علمی، تاکید بر واژه استاندارد (Resilience) نشان دهنده اصالت سازه روان شناختی است.
ریشه یابی یک سوءتفاهم: سرمایه گذاری اشتباه و تحریف واقعیت
مسئله اساسی زمانی رخ می دهد که یک فرد یا مجموعه، به دلیل دانش محدود یا دریافت مشاوره های غیرتخصصی از مترجمان عمومی (و نه متخصصان زبان تخصصی روان شناسی)، نام دامنه، برند یا عنوان فعالیت خود را بر پایه واژه نادرست یا کم کاربردتر (Resiliency) بنا می کند.
پس از سال ها سرمایه گذاری مادی و معنوی روی یک اشتباه ساختاری، به جای اصلاح مسیر و پذیرش خطای اولیه، رویکرد متفاوتی اتخاذ می شود: توجیه خطای
گذشته و تحریف ادبیات علمی!
در این حالت، فرد برای حفظ برند و جلوگیری از هدر رفت سرمایه گذاری شخصی خود، ادعا می کند که این دو کلمه کاملا یکسان هستند یا حتی عبارت «تاب آوری یا Resiliency» را به عنوان یک استاندارد جا می اندازد. این اقدام، نوعی تحریف آشکار در ادبیات علمی و ادامه همان روندی است که متاسفانه در ثبت تاریخچه علمی حوزه ها نیز رخ می دهد.
ضربه به علم به خاطر منفعت طلبی شخصی
وقتی منفعت شخصی، برندسازی تجاری و خودمحوری بر اصول علمی پیشی می گیرد، متاسفانه «علم» نخستین قربانی آن خواهد بود.
- کاهش اعتبار متون تخصصی: شیوع واژگان نادرست باعث سردرگمی دانشجویان، پژوهشگران و علاقه مندان حوزه سلامت روان می شود.
- رزومه سازی به جای حقیقت جویی: وقتی فردی حاضر باشد حقیقت یک واژه تخصصی یا تاریخچه یک جریان علمی را به خاطر منافع خود نادیده بگیرد، نشان دهنده غلبه منافع فردی بر اخلاق حرفه ای است.
نتیجه گیری
جامعه علمی و روان شناسی برای حفظ کیفیت و اصالت خود، نیازمند شفافیت، نقد منصفانه و پایبندی به استانداردهای بین المللی است. اصلاح اشتباهات گذشته نشان دهنده شجاعت علمی و اخلاق حرفه ای است؛ در حالی که توجیه خطاهای گذشته به قیمت تحریف مفاهیم، آسیبی جدی به بدنه دانش کشور وارد می سازد.
وقت آن رسیده است که با نگاهی نقدانه و علمی، مرز میان «تخصص و اصالت» با «برندسازی و منفعت طلبی شخصی» به روشنی تفکیک شود

منبع: رسانه تاب آوری ایران