بررسی نقش تصویر، عکس و اینفوگرافیک خبری در سوگیری اخبار
در دنیای رسانه های نوین و شبکه های مجازی ، سوگیری خبری تنها از طریق متن و واژگان منتقل نمی شود، بلکه تصاویر، عکس ها و اینفوگرافیک ها به یکی از قدرتمندترین ابزارهای جهت دهی به افکار عمومی تبدیل شده اند. مخاطبان معمولا تصاویر را سریع تر از متن دریافت و پردازش می کنند و به همین دلیل، پیام های بصری توانایی بالایی در شکل دهی برداشت ها، احساسات و قضاوت های افراد دارند. بسیاری از مخاطبان پیش از آنکه متن خبر را به طور کامل مطالعه کنند، تحت تاثیر عکس یا تصویر همراه آن قرار می گیرند و نخستین برداشت خود را بر اساس عناصر بصری شکل می دهند.
عکس های خبری می توانند بدون تغییر در اصل رویداد، برداشت مخاطب را تغییر دهند. انتخاب یک زاویه خاص از یک تجمع، نمایش چهره خشمگین یا خندان یک فرد، استفاده از تصاویر مربوط به لحظاتی مشخص و حذف سایر لحظات، همگی می توانند روایتی متفاوت از یک واقعیت واحد ارائه دهند. برای مثال، انتشار تصویری خاص از یک مسئول در حال لبخند زدن در بحبوحه یک بحران ممکن است باعث القای بی تفاوتی او شود، در حالی که همان فرد در بخش های دیگر همان رویداد در حال بررسی و پیگیری موضوع بوده است. در چنین شرایطی، تصویر به ابزاری برای چارچوب بندی ذهنی مخاطب تبدیل می شود.
اینفوگرافیک ها نیز اگرچه در ظاهر ابزاری برای ساده سازی اطلاعات هستند، اما می توانند حامل سوگیری های پنهان باشند. انتخاب داده ها، نحوه نمایش آمار، مقیاس نمودارها، رنگ ها و حتی ترتیب ارائه اطلاعات می تواند مخاطب را به سمت برداشت خاصی هدایت کند. گاهی بزرگ نمایی یک عدد یا کوچک نمایی شاخصی دیگر در قالب نمودار، اثری به مراتب بیشتر از یک متن طولانی بر ذهن مخاطب می گذارد. در این حالت، سوگیری نه از طریق جعل اطلاعات بلکه از طریق نحوه نمایش آنها منتقل می شود.
رنگ ها نیز در انتقال سوگیری نقش مهمی دارند. استفاده از رنگ های تیره، قرمز یا هشداردهنده برای یک موضوع و رنگ های روشن و آرامش بخش برای موضوعی دیگر، به صورت ناخودآگاه احساسات مخاطب را تحت تاثیر قرار می دهد. به همین ترتیب، ترکیب بندی تصاویر، اندازه عکس ها و میزان برجسته سازی عناصر بصری می تواند اهمیت یا بی اهمیتی یک رویداد را در ذهن مخاطبان القا کند. در فضای مجازی که سرعت دریافت اطلاعات بسیار بالا است، تاثیر تصاویر و اینفوگرافیک ها بیش از گذشته افزایش یافته است. بسیاری از کاربران تنها با مشاهده یک عکس یا نمودار درباره یک موضوع قضاوت می کنند و فرصت یا انگیزه کافی برای بررسی جزئیات خبر ندارند. به همین دلیل، سوگیری بصری می تواند سریع تر و عمیق تر از سوگیری متنی بر افکار عمومی اثر بگذارد.
تصویر، عکس و اینفوگرافیک تنها عناصر تکمیلی خبر نیستند، بلکه بخشی از فرآیند روایت سازی رسانه ای محسوب می شوند. انتخاب آگاهانه یا هدفمند این ابزارها می تواند به برجسته سازی برخی واقعیت ها، کمرنگ کردن برخی دیگر و در نهایت شکل دهی به نگرش مخاطبان منجر شود. از این رو، تحلیل انتقادی محتوای بصری و ارتقای سواد رسانه ای مخاطبان برای تشخیص سوگیری های پنهان در اخبار، ضرورتی انکارناپذیر در عصر رسانه های دیجیتال به شمار می رود.