مختصری در رجوع از هبه

براساس ماده ۷۹۵ قانون مدنی هبه عقدی است که به موجب آن یک نفر مالی را مجانا به کس دیگری تملیک می کند، تملیک کننده را واهب، طرف دیگر را متهب،و مالی را که مورد هبه است عین موهوبه می گویند. بعد از قبض موهوبه، واهب می تواند با بقای از هبه رجوع کند، مگر در موارد ذیل:

۱- در صورتی که متهب پدر یا مادر یا اولاد واهب باشد.

۲- در صورتی که هبه معوض بوده و عوض هم داده شده باشد.

۳- در صورتی که عین موهوبه از ملکیت متهب خارج شده یا متعلق حق غیرواقع شود، خواه قهرا یا خواه اختیارا مثل اینکه عین موهوبه به رهن داده شود.

۴- در صورتی که در عین موهوبه تغییر حاصل شود.

رجوع از هبه می تواند به طرق مختلف اعمال شود و اراده واهب اعلام گردد اما بهترین وسیله ارسال اظهارنامه رسمی است و پس از آن باید دادخواست مربوطه به مرجع قضایی صالح تقدیم گردد.

رجوع از هبه قائم به شخص است فلذا قابل انتقال به وراث نیست و با فوت طرفین عقد غیرقابل رجوع می شود.

اما در خصوص مرجع صالح به رسیدگی باید عرض شود که اگر مال مورد هبه منقول باشد دادگاه محل انعقاد عقد ویا محل اقامت خوانده صالح به رسیدگی است اما اگر غیرمنقول باشد دادگاه محل وقوع ملک صلاحیت رسیدگی دارد.

این دعوا یک دعوای مالی است فلذا اگر مورد هبه منقول باشد باید از لحاظ هزینه دادرسی و صلاحیت دادگاه مقوم شود توجه شود این تقویم ملاک اخذ تمبرمالیاتی وکیل نمی باشد ولی متاسفانه برخی محاکم به اشتباه مبلغ تقویم شده را ملاک اخذ تمبرمالیاتی وکیل می دانند درحالی که ملاک اخذ تمبرمالیاتی مبلغ مندرج در حق الوکاله وکیل می باشد. ولی اگر مال مورد هبه غیرمنقول باشد از لحاظ صلاحیت باید تقویم شود و هزینه دادرسی براساس ارزش منطقه ای ملک محاسبه می گردد. در اینجا نیز برخی محاکم به اشتباه فاحش معتقدند وکیل خواهان و حتی برخی دادگاه وکیل خوانده را نیز ملزم به مرداخت تمبر مالیاتی براساس مجموع مبلغ تقویم شده خواسته های مندرج در دادخواست می کنند که قطعا نادرست می باشد.

هبه فی نفسه عقد است و نیاز به دو اراده دارد ولی رجوع از هبه ایقاع است و با یک اراده امکان پذیر است و آن اراده واهب است.

هبه میان زن و شوهر قابل رجوع است.برخلاف هبه پدر مادر و فرزند که قابل رجوع نیستند.

شرح مفصل این بحث در این مجال نمی گنجد فلذا به شرح موارد فوق بسنده شده است.

عبدالحکیم دیدار 

وکیل پایه یک دادگستری

استان گلستان- شهرستان آق قلا