استفاده از آب شور به همراه نیتروژن و تاثیر آن در خاک پس از کشت گیاه جو رقم نصرت

کاربرد منطقی آب شور به عنوان یک منبع آب آبیاری ضمن افزایش تولیدات کشاورزی، می تواند از رقابت موجود برای آب غیر شور نیز بکاهد. تعداد بیشماری از برهمکنش های شوری و عناصر غذایی به طور همزمان در خاک اتفاق می افتد. در خاکهای شور به دلیل وجود بیش از حد یک یا چند عنصر غذایی در محلول خاک، تعادل تغذیه گیاه به هم خورده و این امر بررسی واکنش گیاه به کودها را دشوار می سازد. در این میان هنگامی که گیاهان تحت تنش شوری قرار می گیرند جذب نیتروژن از خاک بیش از سایر عناصر غذایی کاهش می یابد. در این مطالعه تاثیر شش نسبت آنیونی کلر به سولفات (شاهد (C0S0)، نسبت 1:1 (C1S1)، نسبت 2:1 (C1S2) ، نسبت 3:1 (C1S3) ، نسبت 1:2 (C2S1) ، نسبت 1:3 (C3S1) ) به همراه مصرف کود نیتروژن در 2 مقدار کود 75 (N1) و 150 (N2) کیلوگرم نیتروژن در هکتار بر خهاک پس از کشت گیاه جو رقم نصربت به صورت ازمایش فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار در شرایط گلخانه اجرا و مورد بررسی قرار گرفت. نتایج آزمایش نشان داد هدایت الکتریکی عصارۀ اشباع خاک پس از برداشت گیاه جو در تمامی نسبت ها در مقایسه با شاهد افزایش یافت. همچنین افزایش نسبت های آنیونی کلر به سولفات آب آبیاری، غلظت کاتیون های کلسیم، منیزیم، پتاسیم و سدیم عصارۀ اشباع خاک را افزایش داد. به طوری که غلظت کاتیون های فوق در دو تیمار C2S1 و C3S1 حداکثر افزایش را نسبت به تیمار شاهد نشان دادند. حداکثر غلظت نیتروژن کل تحت تاثیر نسبت های آنیونی در تیمارهای C1S2 و C1S1 مشاهده گردید. غلظت کلیه کاتیون ها تحت تاثیر مصرف کود نیتروژن نسبت به غلظت اولیه آنها در خاک آزمایشی افزایش داشت. در رابطه با غلظت عناصر ضروری K,P,N در خاک تحت تاثیر مقادیر نیتروژن مصرفی اختلاف معنی داری در مقادیر N,P در دو سطح 75و150 کیلوگرم در هکتار مشاهده شد. حداکثر هدایت الکتریکی تحت تاثیر نسبت های آنیونی و نیتروژن مصرفی در تیمار C3S1N2 و پس از آن در تیمارهای C1S1N1 و C1S2N2 نسبت به شاهد مشاهده شد. غلظت کاتیون های محلول (Ca,Mg,Na,K) تحت تاثیر نسبت های آنیونی و نیتروژن مصرفی در نسبت های مختلف در مقایسه با مقدار نها در خاک قبل از کشت افزایش داشت. به طورکلی شوری جذب عناصر و تجمع آن را در گیاه با کاهش در قابلیت دسترسی آنها از خاک خصوصا نیتروژن توسط کلر و ایجاد عدم تعادل یونی براثر برهمکنش رقابتی بین عناصر به ویژه نسبت سولفات به کلسیم (SO4=/Ca ) ، کلر به پتاسیم (CL/K)، کلر به منیزیوم (CL/Mg) و کلر به سدیم (CL/Na) در هنگام جذب توسط گیاه از خک، را کاهش داد. همچنین رقابت کاتیون های دو ظرفیتی کلسیم و منیزیوم برای جذب توسط گیاه در خاک کاملاً مشهود بود. این بررسی نشان داد که به طور کلی در آب شور با نسبت برابر کلر و سولفات، اثرات منفی شوری تا حدودی کاهش داشت و اثرات منفی از جمله تجمع یون ها درمحلول خاک و ایجاد سمیت ویژه یون با افزایش نسبت های آنیونی کلر به سولفات بارزتر بود.

کلیدواژه ها:

آب شور ، نسبت های آنیونی کلر به سولفات ، نیتروژن ، جو رقم نصرت