مطالعه تطبیقی دو رمان تهران مخوف اثر کاظمی و زینب اثر محمد حسن هیکل

رمان تهران مخوف ( 1303 ) از مشفق کاظمی نخستین رمان اجتماعی فارسی و رمان زینب ( 1914 ) ازمحمد حسین هیکل نخستین رمان مصر به شمار می آید که درباره مشکلات و معضلات اجتماعی و حقوقزنان نوشته شده است. مطالعه حاضر بر آن است تا دو رمان را از دید محتوا و مضمون بررسی و تحلیل کند.دو رمان تهران مخوف و زینب در زمره رمانهای اجتماعی قرار میگیرد و حول محور یک اندیشه مرکزییعنی فساد اجتماعی تاکید میکند. نویسندگان این رمانها در خلال روابط عاشقانه درصدد بیان مشکلاتاجتماعی بویژه مشکلات و معضلات زنان برآمده اند. از مهمترین و عمده ترین مضمون های مشترک دو رمانمیتوان به دفاع از آرمانها و حقوق زنان، تقابل سنت و تجدد، ازدواج اجباری، توصیف وضع حاکم برجامعه و فقر اقتصادی اشاره کرد. این دو اثر اگر با مبنای مکتبهای ادبی و هنری جهان سنجیده شود،می توان آنها را جزو رمان های رمانتیک اجتماعی به شمار آورد.

کلیدواژه ها:

نخستین رمان فارسی ، نخستین رمان عربی ، مشفق کاظمی ، هیکل ، ادبیات ایران و مصر ، رمان فارسی امروز