نقش آموزش و پرورش در باز تولید هویت ملی دانش آموزان جمهوری اسلامی ایران

بررسی هویت ملی یکی از مباحثی است که از اهمیت تاریخی و جامعه شناختی فراوانی برخوردار است . اهمیت تاریخی آن به اینجهت است که اولاً : این پدیده در فرایند زمان در جامعه شکل گرفته و از رویدادها و تغییر و تحولات تاریخی تاثیر پذیرفته است. ثانیاً : هر هویتی که امروزه در جامعه و میان گروه های اجتماعی مشاهده می شود ، برگرفته از جریان های تاریخی ادوار مختلفاست. از نظر جامعه شناختی هویت ملی به این لحاظ اهمیت دارد که یکی از عوامل مهم انسجام اجتماعی و وفاق ملی در هر جامعهتلقی می شود . هر اندازه یک ملت از هویت محکم تر و منسجم تری برخوردار باشد، به همان اندازه در تحکیم پایه های همبستگیو وفاق اجتماعی موفقتر خواهد بود . هویت ملی ریشه در اعماق تاریخ و فرهنگ یک ملت دارد و با سرشت تک تک افراد یکجامعه درآمیخته است . از زمانی که آموزش و پرورش به صورت رایگان و اجباری و همگانی به عنوان بخشی از راهبردهای توسعهدر بیشتر کشورهای جهان معرفی و اجرا شده است ؛ دست اندرکاران آموزش و پرورش کشورمان نیز بر آن شدند ؛ تا با برنامهریزی های درسی و به ویژه محتوای کتب درسی ، تمهیدات لازم را برای ایجاد آگاهی و تقویت بعد شناختی و تعمیق و تحکیمحس تعلق به هویت ملی در بعد عاطفی و احساسی در دانش آموزان فراهم آورند . مطالعه و بررسی مفهوم هویت ملی همواره درعلوم مختلف مهم و مورد تاکید بوده و می باشد . علاوه بر آن، امروزه موضوع هویت ملی ، در حوزه روشنفکری ، مطبوعات ،رسانه های صوتی و تصویری یک امر مهم و قابل توجه می باشد . تا به حا ل پژوهش های مختلفی در زمینه هویت در داخلکشور انجام شده است. به طور کلی با بررسی ها و پژوهش های انجام شده در این مورد چنین می توان استنباط کرد که ، بیتوجهی به مقوله هویت ملی در کتاب های درسی ، در مقام یکی از ابزار های انتقال هویت ملی ، در خور تامل است . آثار این امردر بخش های مختلف به ویژه درباره ضعف آگاهی از هویت ملی و وابستگی بدان دیده می شود . هویت ملی در شرایط کنونیدستخوش چالش هایی است که مشکلات جدیدی را در پیش روی ایرانیان قرار می دهد . در این مقاله ضمن بررسی مفهوم هویتملی و عناصر و مولفه های آن و ارتباط هویت ملی با تاریخ و سیر تاریخی هویت ایرانی ، 9 مورد از پژوهش های انجام شده درزمینه نقش آموزش و پرورش در هویت ملی (با تاکید بر کتب درسی) مورد توجه قرار گرفته ، و در قسمت نتیجه گیری مباحثیدر زمینه نقش تدریس در جبران ناکارآمدی کتب درسی در باز تولید هویت ملی بیان شده و راه کارهای در این زمینه ارائه شده است.