واکاوی تغیرات بارش فصلی در استان همدان

در ایارن بارش یکی از متغرهای اساسی برای ارزیابی توان بالقوه دستری به منابع آب است بارش تغییر پذیرترین پارامتر جوی است که زمان و فصل آن هم دچار تغییر می گردد شناخت دقیق سازوکار و نحوه تغیرات فصل بارندگی اهمیت بسیار دارد. در این اراستا، مطالعه فصل بارندگی در استان همدان که از نظر کشاورزی جایگاه ویژه ای در سطح کشور دارد اجتناب ناپذیر است بدین منظور تاریخ وقوع، آغاز و خاتمه بارندگی از داده های روزانه بارش در استان همدان استخراج و روند خطی و تغییرات احتمالی آنها ، طی دوره سی سال 1358- 1387 تجزیه و تحلیل شد بدین منظور مشاهدات به سه دهه مجزا تقسیم و مقایسه شد نتایج این مطالعه نشان می دهد که در دهه اول دوره بارندگی اوایل پاییز آغاز می شد و در بهار پایان می یافت یعنی دوره بارندگی طولانی بوده است در دهه دوم فصل بارندگی تغییر خاصی نکرده و فقط در برخی مناطق استان طول دوره بارندگی کوتاه تر و در برخی نواحی بلندتر شده است اما در دهه سوم دوره بارندگی جابه جایی محسوسی داشته است یعنی آغاز بارندگی از زمستان و خاتمه آن به طرف تابستان بوه است این بدان معناست که در سالهای اخیر فصل بارندگی با سرعتی نسبتا کند به طرف تابستان در حرکت است تغییرات روند طول دوره بارندگی بر روی داده های میان یابی شده و بر اساس متوسط فاصله اقلیدسی و به روش ادغام وارد تحلیل خوشه این انجام شد براین اساس، استان همدان از نظ رتغییرات فصل بارندگی به سه منطقه طبقه بندی گردید. منطقه 1 با بیشترین وسعت، کوتاه شدن فصل بارندگی را نشان می دهد منطقه 2 جابجایی اغاز فصل بارندگی به طرف زمستان را نشان می دهد و در منطقه 3 فصل بارندگی تغییر محسوب نداشته است.

کلیدواژه ها:

فصل بارندگی ، روند ، آغاز بارندگی ، خاتمه بارندگی ، تحلیل خوشه ای ، استان همدان