تعیین ارزش غذایی پنج گونه لگوم علوفه ای پرمصرف برای تغذیه دام در استان لرستان

به منظور تعیین ترکیبات شیمیایی پنج گیاه علوفه از خانواده لگوم ها که بیشترین مصرف را در تغذیه دام داشتند شامل یونجه، شبدر، اسپرس، گاودانه و کاه نخود در قالب طرح تعیین ارزش غذایی منابع خوراک دام و طیور استان لرستان از علوفه های فوق بشرح ذیل نمونه برداری انجام گرفت. بدین منظور براساس شرایط آب و هوایی استان به سه منطقه تقسیم شد. از هر منطقه 10 روستا و از هر روستا تعداد 3-4 مزرعه به روش نمونه برداری طبقه بندی شده تصادفی انتخاب گردید و نمونه های موردنظر جمع آوری شد. نمونه ها به ایستگاه تحقیقات علوم دامی منتقل شد و نمونه های هر روستا براساس حداقل وزن نمونه مخلوط و یک نمونه کلی تهیه شد. در مجموع، تعداد 50 نمونه از علوفه های موردنظر به روش تجزیه تقریبی ( 1990، AOAC ) برای ترکیبات شامل ماده خشک، پروتین خام، انرژی خام، مجموع خاکستر، ADF، NDF و عناصر معدنی پر مصرف کلسیم، فسفر، سدیم، پتاسیم و منیزم تجزیه و فراسنجه های موردنظر اندازه گیری شد. نتایج نشان داد که میزان پروتئین خام برای علوفه خشک یونجه، نخود، شبدر، اسپرس و گاودانه به ترتیب 12/21، 13/18، 15/22، 14/95 و 16/74 درصد بود. میانگین این مقادیر برای NDF به ترتیب 39/18، 36/29، 38/49، 38/87 و 39/24 و میانگین مقادیر برای ADF نیز به ترتیب 19/32، 18/8، 17/46،20/15 و 21/6 درصد بود. بیشترین مقدار پروتئین به ترتیب مربوط به علوفه یونجه، گاودانه و شبدر بود. از نظر عناصر معدنی میانگین مقادیر کلسیم برای علوفه های مورد آزمایش به ترتیب 1/28، 1/16،1/07،0/83 و 0/93 درصد براساس ماده خشک و این ارقام برای عنصر فسفر به ترتیب 0/09، 0/18، 0/08، 0/11 و 0/31 درصد بود که بیشترین مقدار فسفر به عنوان یک عامل مهم در تغذیه دام مربوط به کاه گاودانه و سپس اسپرس بود که نشان دهنده کیفیت بالای علوفه حبوبات از لحاظ تامین مواد مغذی موردنیاز برای رشد و تولیات دامی است.

کلیدواژه ها:

گیاهان علوفه ای ، تعیین ترکیبات شیمیایی ، استان لرستان