فرصت ها و چالش های هوش مصنوعی در ارتقا دانش حقوقی و عملی وکلا

گسترش هوش مصنوعی و به ویژه هوش مصنوعی مولد، شیوه انجام بسیاری از فعالیت های علمی و حرفه ای را دستخوش تحول کرده است. حرفه وکالت نیز به دلیل ماهیت دانش محور و وابستگی به پردازش گسترده اطلاعات، از این تحول تاثیر پذیرفته است. هوش مصنوعی می تواند با تسهیل پژوهش حقوقی، جست وجوی قوانین و آرای قضایی، خلاصه سازی و طبقه بندی اسناد، بررسی قراردادها، تهیه پیش نویس متون حقوقی و مدیریت اطلاعات پرونده، به ارتقای دانش حقوقی و مهارت های عملی وکلا کمک کند. بااین حال، استفاده از این فناوری با چالش هایی همچون تولید اطلاعات نادرست و استنادهای جعلی، نقض محرمانگی اطلاعات موکل، مخاطرات امنیت داده، سوگیری الگوریتمی، فقدان شفافیت و وابستگی بیش از حد به فناوری همراه است. پژوهش حاضر با روش توصیفی تحلیلی و با استفاده از مطالعات کتابخانه ای، منابع حقوقی و علمی فارسی و انگلیسی و اسناد حرفه ای و سیاستی، فرصت ها و چالش های هوش مصنوعی در حرفه وکالت را بررسی می کند. یافته های پژوهش نشان می دهد که هوش مصنوعی می تواند به عنوان ابزاری موثر برای افزایش سرعت دسترسی به اطلاعات، کاهش فعالیت های تکراری و تقویت فرایندهای پژوهشی و نگارشی وکلا مورد استفاده قرار گیرد؛ اما خروجی آن نیازمند راستی آزمایی و نظارت انسانی است. همچنین، رعایت محرمانگی، حفاظت از داده های موکل، مسئولیت پذیری حرفه ای و آموزش سواد هوش مصنوعی از الزامات اساسی استفاده از این فناوری محسوب می شود. بر این اساس، الگوی مطلوب، جایگزینی وکیل با هوش مصنوعی نیست، بلکه توانمندسازی وکیل از طریق استفاده مسئولانه، کنترل شده و انتقادی از این فناوری است.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، هوش مصنوعی مولد ، حرفه وکالت ، دانش حقوقی ، مهارت عملی