بررسی روند تغییرات شاخص سطح مکانیزاسیون برنج در استان گیلان

برنامه ریزی صحیح در بخش کشاورزی مستلزم شناخت دقیق وضعیت موجود مکانیزاسیون است. این مطالعه با هدف بررسی روند تغییرات شاخص سطح مکانیزاسیون برنج و ارائه راهکارهای توسعه ای، طی سال های ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۳ در استان گیلان اجرا گردید. داده ها از طریق تکمیل پرسشنامه، منابع آماری و بررسی های میدانی جمع آوری و شاخص سطح مکانیزاسیون محاسبه شد. یافته های تحقیق نشان دهنده روند کلی صعودی مکانیزاسیون در استان طی سال های مطالعه است، اما با تفاوت های آشکار در سطح شهرستان ها همراه بوده است. متوسط سطح مکانیزاسیون از ۵/۳ به ۹/۳ اسب بخار بر هکتار و توان کلی نیروی محرکه ۸/۱۴ درصد افزایش یافته است. با این حال، رشد مذکور ملایم بوده و شکاف قابل توجهی میان شهرستان ها مشهود است؛ به طوری که آستانه اشرفیه با ۸/۶ اسب بخار بر هکتار پیشتاز بوده و شفت با ۹/۱ اسب بخار بر هکتار در پایین ترین سطح قرار گرفته است. همچنین، شهرستان سیاهکل با روند کاهشی مواجه بوده است. توان نشاکارها، دروگرها، کمباین های برنج و تراکتورها به ترتیب ۳/۱۲، ۴/۵، ۱/۲۱ و ۷/۱۱ درصد رشد داشته اند که نشان دهنده به کارگیری توان کششی بیشتر در تولید برنج است. با این حال، شهرستان های رشت و لنگرود در این زمینه کاهش داشته اند. همچنین، رشد ۳/۶ درصدی توان تیلرها در سطح استان با کاهش در شهرستان هایی مانند املش و رشت همراه بوده است. این تفاوت ها به عواملی چون روش های کشت برنج، وسعت اراضی، دسترسی به ماشین خودگردان، وضعیت اقتصادی کشاورزان و سیاست های حمایتی نسبت داده می شود. این نتایج بر ضرورت تدوین راهبردهای توسعه مکانیزاسیون متناسب با ظرفیت ها و نیازهای هر شهرستان تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

برنج ، توان کششی ، سطح مکانیزاسیون ، ماشین خودگردان ، مکانیزاسیون کشاورزی