بررسی روند تغییرات شاخص درجه مکانیزاسیون برنج در استان گیلان

لازمه برنامه ریزی صحیح درکشاورزی، شناخت کافی از وضعیت موجود مکانیزاسیون آن می باشد. برای تعیین وضعیت موجود مکانیزاسیون برنج و ارائه راهکارها در مراحل تولید این محصول، مطالعه ای طی سال های ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۳ در استان گیلان به اجرا درآمد. اطلاعات و داده ها از طریق تکمیل پرسشنامه و با مراجعه به منابع آماری موجود و بررسی های میدانی جمع آوری شد. از اطلاعات به دست آمده، شاخص های درجه مکانیزاسیون و مساحت بر ماشین خودگردان محاسبه شدند. نتایج این تحقیق نشان داد که عملیات خاک ورزی با درجه مکانیزاسیون ۱۰۰ درصدی به طور کامل مکانیزه شده و این امر باعث صرفه جویی چشمگیر در زمان و نیروی انسانی شده است. در بخش کاشت درجه مکانیزاسیون با رشد قابل توجهی همراه بوده و از ۷۲/۵۵ درصد به ۸۴/۷۴ درصد افزایش یافته است؛ هرچند توزیع این مکانیزاسیون در مناطق مختلف استان نابرابر بوده است. مکانیزاسیون عملیات وجین نیز روند صعودی داشته اما هنوز در سطح مطلوب قرار ندارد و نیازمند برنامه ریزی برای رفع موانع است. برداشت مکانیزه برنج با افزایش قابل توجه از ۸/۸۴ درصد به ۹۴ درصد همراه بوده است، که نقش کمباین ها در این روند موثر بوده است، اگرچه محدودیت های جغرافیایی مانع توسعه کامل شده است. از نظر شاخص مساحت بر ماشین خودگردان، تراکتورها و کمباین ها بیشترین رشد را داشته اند، اما تعداد تیلرها ثابت و نشاکارها محدود باقی مانده اند که نیازمند نوسازی و حمایت مالی بیشتر است. در کل، استان گیلان در مسیر توسعه مکانیزاسیون کشاورزی قرار دارد، اما برای دستیابی به رشد متوازن و پایدار، نیازمند توجه به توزیع عادلانه تجهیزات و رفع چالش هاست.

کلیدواژه ها:

برنج ، درجه مکانیزاسیون ، شاخص های مکانیزاسیون ، ماشین خودگردان