تنوع مورفولوژیکی و تجزیه خوشه ای ژنوتیپ های زیتون با استفاده از اندازه گیری صفات برگ مبتنی بر پردازش تصویر

زیتون (Olea europaea L) به عنوان یک محصول با ارزش غذایی و دارویی بالا، در بسیاری از مناطق جهان از جمله ایران اهمیت فراوانی دارد. این پژوهش با هدف بررسی تنوع مورفولوژیکی ۳۶ ژنوتیپ زیتون با استفاده از صفات برگ انجام شد. نمونه برداری از برگ ها از کلکسیون ایستگاه تحقیقات زیتون طارم در استان زنجان انجام شد. برای اندازه گیری چهار صفت مورفولوژیکی برگ شامل مساحت، محیط، طول و عرض، از نرم افزار مبتنی بر پردازش تصویر Digimizer استفاده شد. نتایج حاصل از تجزیه خوشه ای، ژنوتیپ های مورد بررسی را به سه گروه متمایز تقسیم کرد. گروه اول (با ۱۳ ژنوتیپ) دارای کوچک ترین برگ ها، گروه دوم (با ۱۴ ژنوتیپ) دارای برگ های با اندازه متوسط و گروه سوم (با ۹ ژنوتیپ) دارای بزرگ ترین برگ ها بودند. میانگین صفات مساحت، محیط، طول و عرض برگ در گروه اول به ترتیب ۵۷/۲۳، ۱۰/۱۴، ۴۰/۱۴ و ۴۵/۱۰ درصد کمتر از میانگین کل ژنوتیپ ها بود. در مقابل، این مقادیر در گروه سوم به ترتیب ۹۲/۳۶، ۱۵/۱۸، ۹۸/۱۷ و ۴۲/۱۸ درصد بیشتر از میانگین کل گزارش شد. تجزیه تابع تشخیص نیز صحت این گروه بندی را تایید کرد. نتایج مطالعه حاضر نشان داد تنوع ژنتیکی قابل توجهی از لحاظ ویژگی های مورفولوژیکی برگ در بین ژنوتیپ های مورد مطالعه وجود دارد و در برنامه های به نژادی زیتون، به منظور انتخاب والدین مناسب و ارقام با پتانسیل بالا برای فتوسنتز، بسیار سودمند خواهد بود. استفاده از فناوری پردازش تصویر، به عنوان یک روش ارزیابی فنوتیپی پیشرفته، دقت و سرعت اندازه گیری را به طور قابل توجهی افزایش داد.

کلیدواژه ها:

پردازش تصویر ، فتوسنتز ، طول برگ ، عرض برگ ، مساحت برگ ، زیتون