پهنه بندی خطر فرسایش با استفاده از مدل ICONA (مطالعه موردی: حوزه آبخیز سد ایلام)

فرسایش خاک یکی از مهم ترین عواملی است که زندگی بشر را تحت تاثیر قرار داده است که امنیت غذایی، آلودگی منابع آب و سایر مسائل زیست محیطی همگی از اثرات مخرب فرسایش خاک هستند. بنابراین بررسی این فاکتور می تواند در جهت بهبود مدیریت حوزه های آبخیز بسیار کمک کننده باشد. از جمله روش های بررسی فرسایش خاک استفاده از مدل ها است که در این تحقیق از یکی از این مدل ها به نام مدل توصیفی (ایکونا (ICONA)) استفاده شده است. برای اجرای این مدل به هفت نقشه نیاز بود به این ترتیب که با ترکیب نقشه شیب و لایه سطوح سنگی نقشه فرسایش پذیری حوضه و با ترکیب نقشه پوشش گیاهی و کاربری اراضی، نقشه حفاظت خاک تولید شد و در نهایت با ترکیب نقشه فرسایش پذیری و حفاظت خاک، نقشه خطر فرسایش حوضه مورد مطالعه به دست آمد. نتایج پژوهش نشان داد که ۲۸/۵ درصد منطقه در معرض خطر فرسایش خیلی کم، ۲۷/۸ درصد خطر کم، ۲۱/۳ درصد خطر متوسط، ۹/۴ درصد خطر زیاد و ۱۳ درصد خطر خیلی زیاد قرار دارد. بنابراین مدیریت این حوضه نیازمند تمرکز بر تثبیت شیب های تند، افزایش پوشش گیاهی در نواحی لخت و اجرای روش های حفاظتی خاک در نواحی کشاورزی و مرتعی است تا از تداوم فرسایش و رسوب گیری مخرب در سد جلوگیری شود.

کلیدواژه ها:

پهنه بندی خطر فرسایش خاک ، مدل ICONA ، حوزه آبخیز سد ایلام