پیش بینی پیشرفت تحصیلی در دانش آموزان دوره متوسطه بر اساس جو کلاس و ادراک محیط یادگیری با نقش واسطه ای یادگیری خودراهبر

پیشرفت تحصیلی یکی از شاخص های اصلی کارآمدی نظام های آموزشی است که تحت تاثیر عوامل چندگانه محیطی و فردی قرار دارد. این پژوهش با هدف پیش بینی پیشرفت تحصیلی دانش آموزان دوره متوسطه بر اساس جو کلاس و ادراک محیط یادگیری با نقش واسطه ای یادگیری خودراهبر انجام شد. روش پژوهش توصیفی-همبستگی بود و جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان دوره متوسطه شهر قم در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۲ بود که از میان آنها ۲۶۶ نفر به روش نمونه گیری خوشه ای مرحله ای انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها شامل پرسشنامه های استاندارد پیشرفت تحصیلی صالحی (۱۳۹۴)، جو روانی کلاس فرایزر و همکاران (۱۹۹۵)، ادراکات محیط یادگیری سوئینی و همکاران (۱۹۹۴) و یادگیری خودراهبر فیشر و همکاران (۲۰۰۱) بود. تحلیل داده ها با استفاده از همبستگی پیرسون و رگرسیون تعدیلی هایس انجام شد. یافته ها نشان داد که جو کلاس و ادراک محیط یادگیری (B=۰/۱۹۷) به صورت مستقیم و همچنین از طریق نقش واسطه ای یادگیری خودراهبر به (B=۰/۲۷۴) ترتیب با اندازه اثر غیر مستقیم (۰/۲۰۱۷ و ۰/۲۲) قادر به پیش بینی پیشرفت تحصیلی هستند (P>۰/۰۱). همچنین یادگیری خودراهبر به تنهایی ۳۰ درصد از واریانس پیشرفت تحصیلی را تبیین کرد. نتایج حاکی از آن است که بهبود فضای روانی-اجتماعی کلاس و ارتقای ادراک مثبت دانش آموزان از محیط یادگیری با تقویت مهارت های خودراهبری منجر به افزایش معنادار عملکرد تحصیلی می شود. بر این اساس راهکارهای کاربردی برای توانمندسازی معلمان در مدیریت جو کلاس و پرورش یادگیرندگان خودراهبر ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

پیشرفت تحصیلی ، جو کلاس ، ادراک محیط یادگیری ، یادگیری خودراهبر ، نقش واسطه ای