نقش تدریس اکتشافی در پرورش انگیزه درونی دانش آموزان مقطع ابتدایی

هدف اصلی پژوهش حاضر، تبیین نقش تدریس اکتشافی در پرورش انگیزه درونی دانش آموزان مقطع ابتدایی است. انگیزه درونی به تمایل دانش آموز برای انجام فعالیت یادگیری به دلیل علاقه، کنجکاوی، رضایت و لذت حاصل از خود فعالیت اشاره دارد و در برابر انگیزش صرفا بیرونی مانند نمره، جایزه یا اجتناب از تنبیه قرار می گیرد. تدریس اکتشافی نیز رویکردی دانش آموزمحور است که در آن یادگیرنده از طریق پرسشگری، مشاهده، پیش بینی، آزمون، جمع آوری شواهد، تفسیر و بازتاب، در ساخت دانش مشارکت می کند. پژوهش حاضر با رویکرد کیفی و روش تحلیل مضمون و سنتز پژوهش های معتبر انجام شده است. منابع نظری و تجربی مرتبط با یادگیری اکتشافی، انگیزش و نظریه خودتعیین گری بررسی و مضامین اصلی استخراج شدند. یافته ها نشان دادند که تدریس اکتشافی از مسیرهایی مانند برانگیختن کنجکاوی، افزایش احساس خودمختاری، ایجاد تجربه شایستگی، تقویت تعامل اجتماعی، معنادار کردن محتوا و فراهم کردن فرصت انتخاب می تواند انگیزه درونی را تقویت کند. بااین حال، شواهد همچنین نشان می دهند اکتشاف کاملا آزاد برای همه دانش آموزان و همه موضوعات مناسب نیست و در دوره ابتدایی، راهنمایی تدریجی، داربست آموزشی و بازخورد سازنده اهمیت زیادی دارد. مطالعات جدید نیز از ارتباط مثبت یادگیری مبتنی بر کاوش با انگیزش و مشارکت حمایت کرده اند. نتیجه گیری اصلی این است که تدریس اکتشافی زمانی بیشترین ظرفیت انگیزشی را دارد که آزادی همراه با ساختار ایجاد کند؛ یعنی دانش آموز در فرایند کشف فعال باشد، اما معلم با طراحی مسئله، سوال های راهنما و حمایت به موقع از سردرگمی جلوگیری کند.

کلیدواژه ها:

تدریس اکتشافی ، یادگیری مبتنی بر کاوش ، انگیزه درونی ، دانش آموزان ابتدایی ، خودمختاری ، شایستگی ، ارتباط ، یادگیری فعال